Với vị trí chiến lược, hạ tầng kết nối đa phương thức và sự bứt phá trong quy hoạch công nghiệp - dịch vụ, Ninh Bình đang huy động mọi nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông vận tải từ đường bộ, đường sắt và cả sân bay để trở thành một trung tâm logistics của miền Bắc, mở ra cơ hội thu hút đầu tư quy mô lớn vào các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.

Bước chuyển trong quy hoạch và tầm nhìn phát triển logistics

Trong bối cảnh dịch chuyển dòng vốn đầu tư và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, logistics đang trở thành “mạch máu” của nền kinh tế, quyết định năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn của các địa phương. Nhận thức được vai trò chiến lược của logistics, Ninh Bình đặt mục tiêu xây dựng một trung tâm logistics cấp vùng, ba trung tâm cấp tỉnh, cùng hệ thống cảng cạn, khu dịch vụ logistics tại các địa bàn trọng điểm gắn với khu công nghiệp (KCN) và khu kinh tế (KKT) theo Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.

Khu công nghiệp Gian Khẩu

Những năm gần đây, Ninh Bình đặc biệt quan tâm đầu tư phát triển hạ tầng giao thông theo hướng đồng bộ, hiện đại. Các tuyến quốc lộ huyết mạch như: 1A, 10, 12B, 21A, 21B, 21C, 37B, 37C và 5 tuyến cao tốc chiến lược: Cầu Giẽ - Ninh Bình, Mai Sơn - Quốc lộ 45, Ninh Bình - Hải Phòng, vành đai 5 vùng Thủ đô và Phủ Lý - Nam Định. Cùng với hệ thống giao thông đường bộ, Ninh Bình còn có 94 km đường sắt Bắc - Nam chạy qua; các tuyến đường sắt chuyên dụng; 34 cảng và hơn 100 bến thủy nội địa, tập trung dọc sông Đáy, sông Hồng như: Thái Hà, Ninh Phúc, Long Sơn, Khánh An, Vissai, Hoàng Long. 

Đặc biệt, dự án Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình đang được nghiên cứu trình Chính phủ, với đề án quy hoạch đã được phê duyệt tháng 8/2025. Nếu được triển khai, đây sẽ là cú hích đưa Ninh Bình trở thành điểm trung chuyển hàng hóa - hành khách chiến lược của khu vực Bắc Bộ. Song song, tỉnh cũng định hướng đầu tư cảng biển nước sâu tại KKT Ninh Cơ nhằm hoàn thiện chuỗi hạ tầng vận tải đường biển - đường bộ - đường sắt - hàng không, tạo thế liên kết tổng thể cho phát triển logistics và công nghiệp.

Trong bức tranh hạ tầng, các khu cụm công nghiệp đã và đang tiếp tục  thu hút được các doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh lấp đầy phản ánh nhu cầu cấp thiết về hạ tầng logistics chất lượng cao nhằm lưu chuyển hàng hoá và phục vụ sản xuất và xuất nhập khẩu.

Khởi công Cụm công nghiệp Kim Thái - Ninh Bình

Theo quy hoạch, tỉnh Ninh Bình có 53 KCN với tổng diện tích 12.144ha. Trong đó, 42 KCN với tổng diện tích 9.045ha đã được phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất đến năm 2030. Hiện nay, 32 KCN đã được thành lập với diện tích 7.400ha. Và 117 CCN, trong đó có 80 CCN đã được thành lập/ mở rộng với tổng diện tích gần 3.370 ha. Hiện có 43 CCN đã đi vào hoạt động với tổng diện tích gần 1.260 ha; 69 CCN được phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng với tổng vốn đăng ký trên 31.000 tỷ đồng; 71 CCN được phê duyệt quy hoạch chi tiết. Ngoài ra, KKT Ninh Cơ với quy mô gần 14.000 ha vừa được Chính phủ phê duyệt được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics quy mô vùng.

Ninh Bình đang có khoảng 1.100 doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang hoạt động, với các mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, linh kiện điện tử, ô tô, xi măng và hạt nhựa. Đây chính là “nguồn hàng” dồi dào cho ngành logistics, đòi hỏi sự phát triển hạ tầng kho bãi, trung tâm phân phối và dịch vụ vận chuyển hiện đại, hiệu quả.

Hướng đi mới với mô hình cụm liên kết công nghiệp - logistics

Song hành với hạ tầng giao thông, Ninh Bình đang đón làn sóng đầu tư mới thông qua mô hình cụm liên kết công nghiệp - logistics (LIC: Logistics-Industrial Cluster). Theo mô hình LIC tích hợp đầy đủ hệ thống điện, nước, xử lý nước thải, kho xưởng xây sẵn, trung tâm logistics và hạ tầng viễn thông, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai, tiết kiệm chi phí vận hành.

Hiện tổng nguồn cung đất công nghiệp tại Ninh Bình đến quý III/2025 đạt hơn 5.000 ha, trong đó gần 3.000 ha đang được quy hoạch và mở rộng. Giá thuê đất trung bình dao động 130-140 USD/m²/chu kỳ thuê, thấp hơn so với nhiều tỉnh công nghiệp trọng điểm như Bắc Ninh hay Hải Phòng - tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho các nhà đầu tư mới.

Việc Ninh Bình đẩy mạnh mô hình liên kết công nghiệp - logistics không chỉ giúp chia sẻ áp lực về quỹ đất, mà còn nâng cao năng lực hỗ trợ chuỗi cung ứng của toàn vùng.

Công ty TNHH Ever Great International đầu tư sản xuất tại Cụm công nghiệp Gia Vân - Ninh Bình

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, Ninh Bình đang thực hiện nhiều giải pháp nhằm cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp. Các quy hoạch, chính sách và thủ tục hành chính được công khai minh bạch; đối thoại doanh nghiệp được tổ chức định kỳ để tháo gỡ khó khăn thực tế. Nhờ đó, nhiều dự án quy mô lớn đã và đang được triển khai, như Nhà máy thép xanh số 1 Xuân Thiện Nam Định (88.000 tỷ đồng), Nhà máy thép xanh Xuân Thiện Nghĩa Hưng (10.000 tỷ đồng), hay KCN Dệt may Rạng Đông với vốn đầu tư hạ tầng hơn 4.600 tỷ đồng. Đây đều là những dự án có nhu cầu logistics khổng lồ, mở ra cơ hội hình thành chuỗi dịch vụ logistics tích hợp, giá trị gia tăng cao.

Để trở thành trung tâm logistics đạt chuẩn quốc gia, Ninh Bình đang huy động mọi nguồn lực nhằm không ngừng hoàn thiện hạ tầng đồng bộ, nâng cao năng lực doanh nghiệp logistics và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh Ninh Bình xác định, logistics không chỉ là lĩnh vực hỗ trợ mà phải trở thành ngành dịch vụ mũi nhọn, đóng vai trò “bệ đỡ” cho công nghiệp và thương mại phát triển bền vững.

Với tầm nhìn dài hạn, Ninh Bình đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics đa phương thức của khu vực Nam đồng bằng sông Hồng. Việc nạo vét, nâng cấp các tuyến sông, cảng nội địa; phát triển tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn; kết nối với các tuyến đường quốc lộ, tuyến ven biển Hải Phòng - Quảng Ninh, đầu tư cảng hàng không… sẽ mở ra hành lang vận tải hoàn chỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà đầu tư.

Cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng

Có thể khẳng định, phát triển logistics không chỉ là yêu cầu nội tại đê thúc đẩy phát triển của các khu, cụm công nghiệp Ninh Bình mà còn là động lực then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí và thúc đẩy xuất nhập khẩu.

Với lợi thế sẵn có, định hướng chiến lược rõ ràng và sự đồng hành của doanh nghiệp, logistics sẽ trở thành trụ cột phát triển mới, góp phần đưa Ninh Bình vươn lên vị thế trung tâm kết nối và thu hút đầu tư hàng đầu miền Bắc.

Nguồn: Tạp chí Công thương