Theo Điều 3 và Điều 4 Luật An toàn thực phẩm 2010, thực phẩm có vai trò cung cấp dinh dưỡng, bảo đảm sức khỏe con người, duy trì sự phát triển thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống của xã hội.

Thực phẩm an toàn và tốt cho sức khỏe là then chốt để duy trì sự sống và tăng cường sức khỏe

Thị trường thực phẩm ngày càng phát triển mạnh mẽ, đa dạng về chủng loại và nguồn gốc, vấn đề an toàn thực phẩm trở thành mối quan tâm hàng đầu của Nhà nước và toàn xã hội. Để kiểm soát chất lượng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng cũng như tạo hành lang pháp lý minh bạch cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, pháp luật Việt Nam đã ban hành các quy định chặt chẽ về công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm. Đây là thủ tục bắt buộc đối với nhiều loại thực phẩm trước khi được lưu thông trên thị trường.

Công bố sản phẩm thực phẩm là việc tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm tự công khai các thông tin liên quan đến chất lượng, thành phần, chỉ tiêu an toàn của sản phẩm và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã công bố. Đăng ký sản phẩm thực phẩm là hình thức công bố có sự thẩm định, xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với một số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao đối với sức khỏe người tiêu dùng. Hai hình thức này đều nhằm mục tiêu đảm bảo thực phẩm đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn an toàn trước khi đưa ra thị trường, đồng thời tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh thực phẩm.

Quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm được xây dựng trên cơ sở Luật An toàn thực phẩm năm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành, tiêu biểu là Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ. Các văn bản này quy định rõ đối tượng, hình thức, trình tự, thủ tục cũng như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan trong việc công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm. Theo quy định hiện hành, việc công bố sản phẩm thực phẩm được thực hiện dưới hai hình thức chính: tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm.

Thứ nhất, tự công bố sản phẩm. Hình thức này áp dụng đối với các loại thực phẩm thông thường như thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, dụng cụ, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Doanh nghiệp tự thực hiện công bố thông tin sản phẩm thông qua phương tiện thông tin đại chúng, website của doanh nghiệp hoặc niêm yết tại trụ sở, đồng thời gửi hồ sơ đến cơ quan quản lý nhà nước để lưu trữ. Sau khi tự công bố, doanh nghiệp được quyền sản xuất, kinh doanh sản phẩm và hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính an toàn, trung thực của thông tin đã công bố.

Thứ hai, đăng ký bản công bố sản phẩm. Hình thức này áp dụng đối với các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi. Đối với các sản phẩm này, hồ sơ công bố phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định và cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.

Hồ sơ công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm nhìn chung bao gồm bản công bố sản phẩm, kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, nhãn sản phẩm hoặc mẫu nhãn dự kiến, tài liệu chứng minh nguồn gốc xuất xứ và các tài liệu khoa học liên quan (đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe). Các tài liệu này phải được lập bằng tiếng Việt hoặc dịch sang tiếng Việt theo quy định. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình kinh doanh.

Tổ chức, cá nhân thực hiện công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm có trách nhiệm đảm bảo sản phẩm đáp ứng đầy đủ các điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định pháp luật. Nội dung công bố phải trung thực, chính xác và phù hợp với thực tế sản phẩm lưu thông trên thị trường. Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, nếu có sự thay đổi về tên sản phẩm, thành phần, xuất xứ hoặc quy trình sản xuất, doanh nghiệp phải thực hiện công bố lại theo quy định.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ công bố, sẵn sàng cung cấp khi cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra, đồng thời thực hiện việc thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn khi có yêu cầu. Quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp. Thông qua cơ chế này, các sản phẩm không đạt yêu cầu an toàn sẽ bị loại bỏ hoặc kiểm soát chặt chẽ trước khi đến tay người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện đúng và đầy đủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn góp phần xây dựng uy tín thương hiệu, tạo niềm tin cho khách hàng và đối tác.

Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao, quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm và phát triển bền vững ngành công nghiệp thực phẩm. Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định này là yêu cầu bắt buộc đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại Việt Nam, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường thực phẩm./.
 

Nguồn: nongnghiephuuco.vn