Áp dụng ISO 14064-1:2018 giúp doanh nghiệp nông sản đo lường, kiểm soát phát thải khí nhà kính hiệu quả, từ đó tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững toàn cầu.

Tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018 là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn ISO 14064 do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế ban hành, tập trung vào việc định lượng và báo cáo phát thải khí nhà kính ở cấp độ tổ chức. Theo đó, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện kiểm kê phát thải theo chu kỳ định kỳ, thường là hằng năm, nhằm phục vụ báo cáo nội bộ, cung cấp dữ liệu cho cơ quan quản lý hoặc công bố ra bên ngoài khi tham gia các cơ chế thị trường carbon và các cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Trên nền tảng đó, tiêu chuẩn đặt ra hệ thống nguyên tắc và yêu cầu kỹ thuật nhằm đảm bảo dữ liệu phát thải được xây dựng có cơ sở, phản ánh đúng thực tế hoạt động và có khả năng kiểm chứng độc lập. Điều này giúp nâng cao độ tin cậy của thông tin môi trường, đồng thời hạn chế sai lệch trong quá trình tổng hợp và báo cáo.

Về phương pháp triển khai, ISO 14064-1:2018 hướng dẫn doanh nghiệp xác định rõ ranh giới phát thải trong toàn bộ hoạt động, bao gồm cả phát thải trực tiếp từ nguồn nội bộ và phát thải gián tiếp từ năng lượng sử dụng. Đồng thời, tiêu chuẩn quy định cách thu thập dữ liệu, lựa chọn phương pháp tính toán phù hợp và chuẩn hóa quy trình lập báo cáo.

Nhờ cách tiếp cận có hệ thống này, doanh nghiệp không chỉ nắm được bức tranh tổng thể về lượng phát thải khí nhà kính mà còn có cơ sở để nhận diện các nguồn phát thải chính. Từ đó, doanh nghiệp có thể xây dựng các giải pháp kiểm soát và giảm phát thải phù hợp với định hướng phát triển bền vững, cũng như đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế các-bon thấp.

Trong ngành chế biến nông sản, nơi các nhà máy tiêu thụ nhiều năng lượng và phát sinh lượng lớn khí thải, việc áp dụng ISO 14064-1:2018 ngày càng trở nên cần thiết. Tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác các “điểm nóng” phát thải trong sản xuất, từ đó tối ưu hóa vận hành, tiết kiệm tài nguyên và giảm thiểu tác động môi trường ngay từ gốc.

Tiêu chuẩn ISO 14064 đang trở thành công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp nông sản kiểm soát phát thải khí nhà kính hiệu quả

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, nhiều doanh nghiệp nông sản đã chủ động áp dụng tiêu chuẩn này như một công cụ quản trị hiện đại. Một trong những doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này là Công ty CP Rau quả Thực phẩm An Giang (Antesco). Doanh nghiệp đã sớm định hướng phát triển theo mô hình xanh, đầu tư các giải pháp tiết kiệm năng lượng, nước và vật liệu ngay từ giai đoạn thiết kế và xây dựng nhà máy. Các tiêu chí về hiệu quả tài nguyên được tích hợp xuyên suốt quá trình vận hành, góp phần giảm chi phí dài hạn và hạn chế phát thải.

Từ năm 2008, Antesco triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn trong chế biến nông sản, tận dụng phụ phẩm để sản xuất thức ăn chăn nuôi xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản và Hàn Quốc. Song song, doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi sang năng lượng sạch thông qua các dự án điện mặt trời mái nhà tại nhiều cơ sở sản xuất. Đến năm 2025, hệ thống này đã được đưa vào vận hành tại ba nhà máy lớn, góp phần giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính.

Đặc biệt, Antesco đã thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo ISO 14064-1:2018 với sự xác nhận của SGS. Kết quả đánh giá cho thấy hệ thống dữ liệu phát thải của doanh nghiệp được xây dựng đầy đủ, minh bạch và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Nhà máy Mỹ An còn đạt chứng chỉ EDGE Advanced với mức tiết kiệm ấn tượng: 52% năng lượng, 35% nước và giảm tới 78% hàm lượng carbon trong vật liệu so với chuẩn tham chiếu.

Không chỉ Antesco, nhiều doanh nghiệp nông sản Việt Nam cũng đang chủ động áp dụng ISO 14064-1:2018 nhằm nâng cao năng lực quản trị môi trường. Nafoods Group đã triển khai kiểm kê khí nhà kính trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu đến nhà máy chế biến. Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp doanh nghiệp xác định rõ các nguồn phát thải chính, từ đó đưa ra giải pháp tối ưu hóa năng lượng và giảm thiểu tổn thất trong sản xuất.

Tương tự, Lavifood cũng đẩy mạnh chuyển đổi xanh thông qua việc tích hợp các tiêu chuẩn quản lý môi trường vào hoạt động sản xuất. Doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, sử dụng năng lượng tái tạo và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc gắn với dữ liệu phát thải. Những bước đi này không chỉ giúp Lavifood giảm tác động môi trường mà còn nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường xuất khẩu.

Doanh nghiệp nông sản chủ động áp dụng ISO 14064-1:2018.

Ở góc độ tiên phong về kiểm kê phát thải, Phúc Sinh Group đã được TUV NORD cấp chứng nhận ISO 14064-1:2018 cho toàn bộ hệ thống sản xuất cà phê và hồ tiêu. Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp doanh nghiệp xây dựng bức tranh toàn diện về phát thải khí nhà kính, từ đó chủ động xây dựng lộ trình giảm phát thải phù hợp với chiến lược phát triển bền vững.

Bên cạnh hoạt động kiểm kê, Phúc Sinh còn đầu tư vào năng lượng tái tạo, tối ưu hóa quy trình sản xuất và mở rộng hợp tác với nông dân theo tiêu chuẩn Rainforest Alliance. Điều này góp phần hình thành chuỗi cung ứng nông sản bền vững, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện sinh kế cho người nông dân tại các vùng nguyên liệu trọng điểm.

Thực tế cho thấy, việc áp dụng ISO 14064-1:2018 không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Khi nắm bắt chính xác dữ liệu phát thải, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm tiêu hao năng lượng và hạn chế lãng phí tài nguyên. Đồng thời, việc minh bạch hóa thông tin môi trường cũng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, việc các doanh nghiệp nông sản chủ động áp dụng ISO 14064-1:2018 là bước đi chiến lược. Đây không chỉ là giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho ngành nông sản trên thị trường quốc tế.
 

Nguồn: Tạp chí Chất lượng và Cuộc sống