Hướng đến Ngày Sức khỏe Việt Nam 7/4, Sở Y tế TPHCM lần đầu tiên triển khai chương trình tầm soát bệnh chuyên khoa quy mô lớn ngay tại cộng đồng, với 60 điểm khám đặt tại các trạm y tế phường, xã trên toàn địa bàn.

Hoạt động dự kiến mang lại cơ hội kiểm tra sức khỏe miễn phí cho khoảng 16.000 người dân, qua đó góp phần phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng điều trị và từng bước thay đổi cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe theo hướng chủ động.

Ngày 5/4 sắp tới được chọn là thời điểm ra quân đồng loạt, với sự tham gia của 56 bệnh viện công lập, bao gồm cả các đơn vị tuyến trung ương như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TPHCM.. cùng toàn bộ hệ thống bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của Thành phố.

Đây không chỉ là một hoạt động hưởng ứng ngày sức khỏe mang tính phong trào, mà còn là bước đi cụ thể trong chiến lược nâng cao năng lực y tế cơ sở, đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân hơn.

Đưa bác sĩ chuyên khoa về tận phường, xã

Điểm đáng chú ý của chương trình là lực lượng trực tiếp thực hiện khám, tầm soát không chỉ là nhân viên y tế tuyến cơ sở mà còn có sự tham gia của các bác sĩ chuyên khoa từ nhiều bệnh viện lớn. Các ê-kíp sẽ xuống tận địa bàn, phối hợp với trạm y tế để tổ chức khám, tư vấn và sàng lọc bệnh cho người dân.

Cách làm này giúp "kéo" dịch vụ y tế chuyên sâu về gần khu dân cư, đặc biệt tại các khu vực xa trung tâm, nơi người dân còn gặp nhiều rào cản khi tiếp cận bệnh viện tuyến trên.

Thăm khám sức khỏe tại trạm y tế trên địa bàn Thủ Đức, TPHCM.

Thực tế tại TPHCM cho thấy, không ít trường hợp tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh lý tim mạch chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng. Trong khi đó, nếu được tầm soát sớm tại cộng đồng, nhiều bệnh có thể kiểm soát hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu.

Việc tổ chức khám ngay tại trạm y tế giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên, vốn thường xuyên trong tình trạng quá tải.

Tầm soát đa chuyên khoa: Phát hiện sớm, can thiệp sớm

Không dừng lại ở khám sức khỏe tổng quát, chương trình lần này còn triển khai tầm soát nhiều bệnh lý chuyên khoa quan trọng, những bệnh thường gặp nhưng dễ bị bỏ sót trong cộng đồng.

Cụ thể, người dân sẽ được kiểm tra và sàng lọc các bệnh lý về mắt như võng mạc, tật khúc xạ; bệnh da liễu; bệnh răng miệng; đái tháo đường; tim mạch; tầm soát tim bẩm sinh ở trẻ em; đồng thời sàng lọc một số bệnh ung thư phổ biến...

Tầm soát phát hiện sớm bệnh lý tại trạm y tế ở TPHCM.

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính hiện chiếm hơn 70% tổng số ca tử vong toàn cầu. Tại Việt Nam, con số này cũng ở mức tương đương, cho thấy gánh nặng bệnh tật ngày càng lớn.

Đáng chú ý, nhiều bệnh trong nhóm này có thể được phát hiện sớm thông qua tầm soát định kỳ, như: Tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ. Đái tháo đường có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm trước khi gây biến chứng; Một số loại ung thư nếu phát hiện ở giai đoạn sớm có thể nâng tỷ lệ sống thêm lên đến 80–90%.

Do đó, việc tích hợp tầm soát đa chuyên khoa trong cùng một chương trình giúp người dân tiếp cận dịch vụ toàn diện hơn, thay vì phải đi khám riêng lẻ từng chuyên khoa.

Điểm cốt lõi của hoạt động này không chỉ nằm ở số lượng điểm khám hay lượt người tham gia, mà ở sự thay đổi trong cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe.

Thay vì chờ người bệnh đến cơ sở y tế khi đã có triệu chứng, ngành y tế TPHCM đang chuyển sang mô hình chủ động quản lý sức khỏe theo địa bàn dân cư. Điều này phù hợp với xu hướng chung của y học hiện đại: Lấy phòng bệnh và phát hiện sớm làm trọng tâm.

Người dân TPHCM đang gia tăng niềm tin vào mạng lưới trạm y tế.

Thông qua tầm soát, dữ liệu sức khỏe của người dân sẽ được cập nhật, phục vụ cho việc theo dõi lâu dài tại tuyến y tế cơ sở. Những trường hợp có nguy cơ hoặc phát hiện bệnh sẽ được tư vấn, quản lý hoặc chuyển tuyến kịp thời.

Đồng thời, chương trình cũng góp phần cụ thể hóa định hướng xây dựng hệ thống y tế "đa tầng – đa cực – đa trung tâm", trong đó y tế cơ sở đóng vai trò nền tảng, còn các bệnh viện chuyên sâu là lực lượng hỗ trợ chuyên môn.

Với quy mô lớn, cách tổ chức bài bản và sự tham gia của lực lượng chuyên môn mạnh, chương trình tầm soát bệnh chuyên khoa tại cộng đồng nhân Ngày Sức khỏe Việt Nam 7/4 không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng chục nghìn người dân mà còn mở ra hướng đi mới cho y tế TPHCM.

Được thăm khám, tầm soát, tư vấn sức khỏe tại trạm y tế là mong mỏi của người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người yếu thế...

Ngành y tế TPHCM khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em và người có yếu tố nguy cơ, nên chủ động tham gia các điểm tầm soát tại địa phương, xem đây như một phần thiết yếu của việc chăm sóc sức khỏe định kỳ.
 

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế