Năm 2025, xuất khẩu (XK) cá ngừ của Việt Nam sang thị trường Canada không đi theo quỹ đạo tăng trưởng ổn định mà thể hiện rõ những nhịp tăng, giảm đan xen theo từng tháng. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, trong 11 tháng đầu năm 2025, XK cá ngừ sang Canada đạt gần 38 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024.

Thực tế cho thấy, XK cá ngừ của Việt Nam sang Canada trong năm 2025 diễn biến khá thất thường theo từng tháng, với những giai đoạn bật tăng nhanh nhưng cũng sụt giảm mạnh ngay sau đó. Ảnh: Minh họa

Trong cơ cấu mặt hàng, thịt/loin cá ngừ đông lạnh và cá ngừ đóng hộp tiếp tục là hai nhóm sản phẩm XK chủ lực của Việt Nam vào thị trường này, chiếm tỷ trọng lần lượt 70% và 26%. Đáng chú ý, XK cả hai nhóm mặt hàng này trong 11 tháng đầu năm 2025 đều ghi nhận mức tăng trưởng 15% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số tăng trưởng lũy kế sẽ chưa phản ánh đầy đủ “nhịp thị trường”. Thực tế cho thấy, XK cá ngừ của Việt Nam sang Canada trong năm 2025 diễn biến khá thất thường theo từng tháng, với những giai đoạn bật tăng nhanh nhưng cũng sụt giảm mạnh ngay sau đó. Đặc biệt, XK sang thị trường này đang có xu hướng chững lại và giảm trong những tháng cuối năm, phản ánh rõ tính mùa vụ và sự điều chỉnh đơn hàng của các nhà nhập khẩu.

Hiện nay, Thái Lan, Italy và Việt Nam là ba nguồn cung cá ngừ lớn nhất cho thị trường Canada. Nhu cầu nhập khẩu cá ngừ của Canada trong những năm gần đây liên tục gia tăng, cho thấy dư địa thị trường vẫn còn rộng mở. Theo số liệu của Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), Canada đang nhập khẩu cá ngừ từ hơn 43 quốc gia, với tổng kim ngạch khoảng 214 triệu USD.

Quy mô nhập khẩu lớn đồng nghĩa với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nhà cung cấp. Trong bối cảnh đó, việc XK cá ngừ của Việt Nam sang Canada tăng trưởng 15% nhưng vẫn “gập ghềnh” theo tháng có thể được lý giải bởi chiến lược tối ưu tồn kho theo mùa của các nhà nhập khẩu, phân bổ đơn hàng theo từng đợt, cũng như sự nhạy cảm cao với yếu tố giá cả – chất lượng giữa các nguồn cung thay thế.

Một điểm đáng chú ý tại thị trường Canada là các sản phẩm cá ngừ bền vững không còn là thị trường ngách. Báo cáo của Hội đồng Quản lý Biển (MSC) cho thấy, 99,5% khối lượng cá ngừ mang nhãn MSC tại Canada được tiêu thụ dưới dạng cá ngừ đóng hộp. Trong giai đoạn 2023/2024, các doanh nghiệp thủy sản Canada đã bán ra gần 94 triệu lon cá ngừ có chứng nhận hoặc nhãn MSC.

Hiện nay, thị trường Canada đã có 81 sản phẩm cá ngừ đóng hộp mang nhãn MSC được bày bán tại các hệ thống bán lẻ lớn, và dự kiến sẽ tiếp tục xuất hiện thêm nhiều sản phẩm mới trong năm 2025. Điều này cho thấy tiêu chuẩn bền vững đang trở thành yêu cầu phổ biến trong danh mục hàng hóa đại trà, thay vì chỉ giới hạn trong một phân khúc hẹp như trước đây.

Bước sang năm 2026, triển vọng XK cá ngừ của Việt Nam sang Canada sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng “bắt nhịp” của doanh nghiệp với hai yêu cầu song hành: tính ổn định của chuỗi cung ứng và mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn thị trường, đặc biệt là các yêu cầu liên quan đến bền vững, chứng nhận và ghi nhãn.

Tại Canada, tuân thủ không chỉ dừng lại ở khâu kiểm tra tại cửa khẩu, mà còn là điều kiện tiên quyết để thâm nhập và duy trì vị thế trong các kênh phân phối. Cơ quan Kiểm định Thực phẩm Canada (CFIA) hiện có các hướng dẫn riêng về yêu cầu ghi nhãn đối với cá và sản phẩm cá, áp dụng đồng thời cho cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, việc đầu tư vào chứng nhận bền vững, kiểm soát chất lượng, minh bạch nguồn gốc và nâng cao năng lực cung ứng ổn định sẽ là chìa khóa để cá ngừ Việt Nam không chỉ duy trì đà tăng trưởng mà còn mở rộng thị phần bền vững tại thị trường Canada trong những năm tới.

Nguồn: Tạp chí Chất lượng và Cuộc sống