Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam góp ý Dự thảo Quy chế Mạng lưới TBT

Trong khuôn khổ cuộc họp lấy ý kiến của các tổ chức liên quan về Dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 46/2017/QĐ-TTg ngày 24/11/2017 do Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ KH&CN) tổ chức, Ông Vũ Anh, trưởng ban Ban Thương mại điện tử, đại diện của Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (BVNTD VN), đã có ý kiến: Hội BVNTD VN đánh giá việc ban hành Quyết định mới là cần thiết, đồng thời ghi nhận nhiều điểm tiến bộ của dự thảo, như xây dựng cơ sở dữ liệu TBT, khai thác nền tảng ePing TBT & SPS, tăng cường cảnh báo sớm và chủ động tiếp nhận kiến nghị về các biện pháp TBT của nước ngoài.

Tuy nhiên, từ góc độ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Hội cho rằng dự thảo vẫn còn khoảng trống đáng lưu ý khi vai trò của người tiêu dùng và các tổ chức xã hội chưa được thể hiện tương xứng.

Hội đề nghị không thu hẹp chức năng của Mạng lưới TBT chỉ vào mục tiêu hỗ trợ khả năng tiếp cận thị trường nước ngoài. Hoạt động TBT có cả chiều xuất khẩu và nhập khẩu; trong đó, hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật có thể trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi người tiêu dùng trong nước. Vì vậy, cần bổ sung nội dung góp phần bảo vệ người tiêu dùng đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường Việt Nam, bao gồm hàng hóa nhập khẩu.

Hội kiến nghị bổ sung tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vào diện được tham vấn khi xử lý các quan ngại thương mại. Đối với những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm, ghi nhãn, hiệu suất năng lượng, đồ chơi trẻ em, mỹ phẩm..., nếu phương án xử lý có khả năng làm thu hẹp, trì hoãn hoặc hạ thấp mức bảo vệ thì cần đánh giá tác động đối với người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Hội đề nghị tăng cường chức năng cảnh báo của Cổng thông tin TBT. Các thông tin về sản phẩm bị cấm, hạn chế hoặc thu hồi tại nước ngoài cần được tổng hợp, chia sẻ với cơ quan quản lý và tổ chức xã hội để kịp thời cảnh báo người tiêu dùng Việt Nam. Đồng thời, cần xây dựng chuyên mục cảnh báo dành cho người tiêu dùng, hỗ trợ đăng ký nhận cảnh báo tự động.

Trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển nhanh, Hội cũng kiến nghị kết nối cơ sở dữ liệu TBT với hệ thống thông tin về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hệ thống cảnh báo sản phẩm không an toàn; đồng thời bổ sung cơ chế cảnh báo TBT đối với hàng hóa giao dịch trên các nền tảng thương mại điện tử.

Những kiến nghị trên không nhất thiết làm phát sinh tổ chức, biên chế hay thủ tục hành chính mới. Có thể thiết lập Nhóm tham vấn TBT hoạt động theo từng vụ việc, không có bộ máy và biên chế riêng, với sự tham gia của hiệp hội ngành hàng, tổ chức xã hội bảo vệ người tiêu dùng, chuyên gia và cơ sở nghiên cứu.

Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam kỳ vọng việc tiếp thu các kiến nghị sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế TBT theo hướng cân bằng giữa hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại với bảo đảm sức khỏe, an toàn và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, qua đó tăng cường vai trò phòng ngừa rủi ro của hệ thống TBT trong thực tiễn.