Quá khứ huy hoàng và "người bạn" đồng hành nghiệt ngã: Ông nằm trên chiếc ghế tựa sát cửa sổ nhìn ra khoảng sân của ngôi nhà, ông Phan Văn Minh (62 tuổi) khó nhọc hít từng hơi thở nặng nề. Gương mặt sạm đen, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy vốn từng rất khỏe mạnh của một người thợ kỹ thuật lành nghề.

Nhớ về quãng thời gian trẻ tuổi, ông Minh khẽ thở dài: “Hồi đó, điếu thuốc là đầu câu chuyện. Vui cũng hút, buồn cũng hút, lúc suy nghĩ về kỹ thuật lại càng hút nhiều. Tôi cứ nghĩ đơn giản, mình khỏe thế này, vài điếu thuốc bõ bèn gì. Thấm thoát mà đã hơn 30 năm, thuốc lá như một phần cơ thể, không có nó là bồn chồn, không làm việc nổi.”

Ảnh: Sưu tầm

Ở tổ dân phố này, ai cũng biết ông Minh là người xởi lởi, nhiệt tình. Nhưng đi kèm với hình ảnh đó luôn là làn khói thuốc ám ảnh. Ông hút ở quán nước đầu cổng, hút ở hành lang chung cư, và đau lòng nhất là hút ngay trong chính căn phòng nhỏ của mình. Vợ con ông nhiều lần góp ý, thậm chí là “chiến tranh lạnh” để mong ông bỏ thuốc, nhưng ông đều tặc lưỡi bỏ qua với lý lẽ: “Tôi hút bao năm có sao đâu, đừng có quan trọng hóa vấn đề.”

Bước ngoặt định mệnh: Khi lá phổi "lên tiếng"

Cái “có sao đâu” ấy cuối cùng đã đổ ập xuống gia đình ông vào cuối năm ngoái. Những cơn ho khan kéo dài, những lần tức ngực khó thở ban đầu được ông tặc lưỡi cho là bệnh tuổi già hoặc cảm cúm thông thường. Chỉ đến khi những cơn đau xé ngực khiến ông ngã quỵ ngay giữa phòng khách, cả nhà mới tá hỏa đưa ông đi bệnh viện.

Bản kết luận của bác sĩ như một bản án chung thân: Ung thư phổi giai đoạn 3.

“Cầm tờ kết quả trên tay, tai tôi ù đi. Tôi không sợ chết, nhưng tôi sợ cái ánh mắt thất thần của vợ và sự lo lắng của các con. Hơn 30 năm hưởng thụ làn khói ảo ấy, giờ đây tôi phải trả giá bằng những đợt hóa trị đau đớn đến tận xương tủy, bằng số tiền tích cóp cả đời đang đổ sạch vào viện phí,” ông Minh nghẹn ngào chia sẻ.

Điều khiến ông Minh ân hận nhất không phải là căn bệnh của mình, mà là khi bác sĩ cảnh báo về sức khỏe của vợ con ông. Nhiều năm hít khói thuốc thụ động, vợ ông cũng bắt đầu xuất hiện những triệu chứng tổn thương đường hô hấp. Lúc này, lời xin lỗi của ông đã trở nên quá muộn màng trước những vết sẹo không thể lành trong phổi và trong tim những người thân yêu.

Câu chuyện của ông Minh đã trở thành một đề tài nóng hổi trong các cuộc sinh hoạt của tổ dân phố 7. Thay vì kỳ thị, bà con lối xóm dành cho ông sự cảm thông và lấy đó làm bài học sống động để giáo dục con cháu.

Bà Nguyễn Thị Lan, một người hàng xóm sát vách với nhà ông Minh, tâm sự: “Thú thật, ngày trước thấy ông Minh hút thuốc ở sân, chúng tôi cũng ngại nói vì nể tình làng nghĩa xóm. Nhưng khi thấy ông ấy suy sụp thế này, chúng tôi mới thấy mình cũng có lỗi khi đã quá nể nang. Giờ đây, tổ dân phố chúng tôi quyết tâm xây dựng 'Chung cư không khói thuốc'. Không chỉ vì bản thân mình, mà là vì lũ trẻ đang lớn lên mỗi ngày.”

Anh Hoàng, một thanh niên trẻ trong tổ dân phố, vốn cũng từng có thói quen sử dụng thuốc lá điện tử, sau khi đến thăm ông Minh đã quyết định vứt bỏ hoàn toàn bộ đồ nghề “vape” của mình. Anh chia sẻ: “Nhìn bác Minh phải thở bình oxy mới thấy sức khỏe quý giá đến nhường nào. Khói thuốc dù dưới hình thức nào cũng đều là thuốc độc. Đừng để đến khi nằm xuống mới hối hận về những làn khói mình đã nhả ra.”

Trong phòng bệnh của bệnh viện chật chội hay tại căn hộ lặng lẽ ở nhà, ông Minh giờ đây trở thành một “tuyên truyền viên” bất đắc dĩ. Mỗi khi có ai đến thăm, ông đều cố gắng dùng chút sức lực tàn tạ để khuyên nhủ:

“Tôi là bằng chứng sống cho sự chủ quan. Đừng ai đi vào vết xe đổ của tôi. Thuốc lá không thể hiện sự sành điệu, nó chỉ thể hiện sự ích kỷ của bản thân với gia đình. Nếu bạn còn cầm điếu thuốc trên tay, hãy nghĩ đến hình ảnh vợ con mình phải lau nước mắt bên giường bệnh của bạn. Hãy dừng lại ngay khi còn có thể thở bằng chính lá phổi tự nhiên của mình.”

Cuộc chiến phòng chống tác hại của thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành y tế hay các cơ quan chức năng, mà phải bắt đầu từ mỗi nóc nhà, mỗi tổ dân phố. Tại khu chung cư của ông Minh, những biển báo “Cấm hút thuốc” đã được treo trang trọng hơn, và quan trọng nhất, ý thức của mỗi người dân đã được đánh thức từ chính nỗi đau thực tại.

Làn khói thuốc lá có thể tan biến trong không trung, nhưng hệ lụy nó để lại là những vết thương vĩnh viễn. Đừng để câu chuyện của ông Phan Văn Minh lặp lại ở bất kỳ gia đình nào khác. Hãy dập tắt thuốc lá để thắp sáng tương lai cho chính mình và những người thân yêu.