Đối với tôi, đó là lời của Cha trong một buổi chiều bình dị cách đây hơn ba mươi năm. Không phải một bài giảng dài, cũng không phải những lời trách móc gay gắt, mà chỉ là vài câu nói mộc mạc của một người cha từng trải. Chính những lời ấy đã giúp tôi dứt bỏ điếu thuốc – thứ từng gắn bó với tôi suốt gần 15 năm và tưởng chừng không thể rời xa.

Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê Bắc Miền Trung, nhưng năm tháng thanh xuân lại gắn liền với giảng đường đại học nơi phương Nam xa xôi cách trở hàng ngàn cây số. Thời ấy, kinh tế còn eo hẹp, giao thông lại khó khăn, nên cứ phải đằng đẵng hai năm tôi mới có cơ hội về thăm nhà một lần vào mỗi dịp Tết hoặc hè. Sau khi tốt nghiệp, tôi khoác lên mình màu áo lính, lên đường gia nhập quân đội để bảo vệ biên giới phía Bắc.

Hoàn thành nghĩa vụ, tôi xuất ngũ và chuyển sang công tác tại một doanh nghiệp. Do tính chất công việc thường xuyên phải tiếp khách, tôi nhanh chóng cuốn vào văn hóa ứng xử thời bấy giờ – cái thời mà "điếu thuốc là đầu câu chuyện". Sự cô đơn của những năm tháng học tập xa nhà, những đêm đông lạnh thấu xương khi đứng gác nơi vùng núi biên thùy, cộng với việc dễ dàng có được những bao thuốc lá thơm... tất cả đã vô tình biến tôi thành một con nghiện thuốc lá từ lúc nào không hay.

Đúng như người ta thường bảo: "Nghiện cái gì thì khổ cái đó". Điếu thuốc dần trở thành vật bất ly thân của tôi mọi lúc, mọi nơi: sau bữa ăn, khi uống cà phê, lúc đi dạo, tại nơi làm việc, và thậm chí cả khi đi vệ sinh. Nhưng cái giá phải trả đến rất nhanh. Sau 15 năm gắn bó với làn khói trắng, lá phổi của tôi bắt đầu biểu tình dữ dội bằng những cơn khó thở kéo dài. Kết quả khám bệnh tại bệnh viện có lẽ là điều mà ai cũng có thể đoán trước được.

Ý thức được hiểm họa, tôi bắt đầu lập kế hoạch cai thuốc. Tôi tự hứa với vợ, hứa với con và hạ quyết tâm rất nhiều lần. Thế nhưng, mọi nỗ lực chỉ dừng lại ở việc giảm bớt số lượng hút chứ không thể dứt điểm. Bước ngoặt thực sự chỉ đến trong một lần tôi về thăm gia đình.

Cha tôi vốn là một giảng viên đại học. Ông đã đi qua biết bao thăng trầm của lịch sử, trải qua cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Ông cũng từng là một người nghiện thuốc lá cực kỳ nặng. Tôi vẫn nhớ như in hồi mình còn bé, Cha thường lấy thuốc lá tẩm với nước cà phê rồi đem phơi khô để hút cho đậm vị. Vậy mà ở tuổi 65, Ông lại quyết định từ bỏ hoàn toàn.

Thấy lạ, tôi hỏi Cha: "Tại sao ngày trước Ba nghiện nặng như thế, mà giờ Ba lại cai được hay vậy?". Cha nhìn tôi, ôn tồn bảo: "Trước đây, khi Ba còn trẻ, không một ai nói cho Ba biết thuốc lá có hại. Bây giờ nghe đài, đọc báo, biết nó tàn phá sức khỏe thì mình phải dừng lại thôi. Những người được ăn học đàng hoàng như các con, chẳng lẽ lại không hiểu điều đó để mà tự cứu mình sao?".

Lời nói giản dị nhưng đầy sức nặng của Cha như một gáo nước lạnh thức tỉnh tâm trí tôi. Câu hỏi tu từ của Ông chạm tự ái và cả lòng tự trọng của một người tri thức. Nghe lời Cha, tôi hạ quyết tâm một cách dứt khoát. Tôi từ bỏ thuốc lá ngay từ ngày hôm đó. Tính đến nay, hành trình không khói thuốc của tôi đã kéo dài hơn 30 năm.

Con xin cảm ơn Cha! Tôi cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc đến những cơ quan, đơn vị đã luôn kiên trì tuyên truyền về tác hại của thuốc lá. Nếu ngày ấy tôi không thức tỉnh và dừng lại kịp thời, có lẽ giờ này tôi đã không còn cơ hội ngồi đây để viết lại câu chuyện của cuộc đời mình./.