Từ trò “thử khói” đến con đường phạm pháp: Cảnh báo làn sóng “Pod chill” trong giới trẻ

“Chỉ thử một hơi thôi mà!” - câu nói tưởng chừng vô hại ấy đang trở thành khởi đầu của một vòng xoáy nguy hiểm với không ít thanh thiếu niên hiện nay. Trong các nhóm bạn, trường học hay không gian mạng, trào lưu “hút Pod”, “khoe khói chill” đang lan nhanh như một thứ “mốt sống ảo” mới. Nhưng đằng sau làn khói dày đặc và vẻ ngoài thời thượng ấy là những hệ lụy khôn lường, thậm chí có thể đẩy giới trẻ đến con đường phạm pháp.

Khi “thử cho biết” biến thành nghiện

Chỉ trong vài năm, thuốc lá điện tử và các thiết bị Pod đã trở thành “vật dụng thời trang” của không ít học sinh, sinh viên. Các clip trên TikTok, Instagram tràn ngập hình ảnh “thả khói nghệ thuật”, “chill cùng bạn bè”, khiến nhiều bạn trẻ tò mò, muốn thử để “không bị lạc lõng”.

Thực tế, theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh trung học ở Việt Nam đã tăng gấp gần 10 lần chỉ trong 5 năm. Đáng lo ngại hơn, nhiều loại Pod hiện nay chứa nồng độ nicotine cao gấp nhiều lần so với thuốc lá truyền thống, tạo ra khả năng gây nghiện mạnh, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của não bộ ở lứa tuổi vị thành niên.

ThS. Trần Thị Bích Thủy, Chi cục dân số, trẻ em và phòng, chống tệ nạn xã hội cho biết: “Khi mới bắt đầu, các em thường nghĩ đó chỉ là trò vui. Nhưng nicotine trong Pod làm thay đổi hoạt động của hệ thần kinh, khiến người dùng nhanh chóng phụ thuộc. Đặc biệt, khi kết hợp với tâm lý hiếu kỳ, muốn thể hiện bản thân, nguy cơ nghiện và lệch hành vi càng cao.”

Lằn ranh mong manh giữa “Pod chill” và phạm pháp

Không dừng lại ở việc hút Pod có chứa nicotine, nhiều đối tượng đã lợi dụng hình thức này để pha trộn chất cấm, ma túy tổng hợp dưới dạng tinh dầu. Những loại Pod “bay hương lạ”, “mùi vị mạnh” được rao bán công khai trên mạng xã hội thực chất là “Pod ma túy” – chứa các chất kích thích như THC, cần sa lỏng, ketamine hoặc chất hướng thần.

Công an Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh, thành đã liên tiếp triệt phá các vụ buôn bán Pod có chứa chất ma túy, thậm chí có cả học sinh, sinh viên tham gia tiêu thụ hoặc rủ rê bạn bè “thử khói mạnh”. Từ đó, nhiều em rơi vào vòng lao lý, bị xử lý hình sự vì tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy, hoặc trở thành nạn nhân của các đường dây buôn bán trá hình.

Một cán bộ Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an TP Hà Nội) chia sẻ:

“Không ít vụ việc chúng tôi xử lý có xuất phát từ sự tò mò. Các em nghĩ mình chỉ hút cho vui, nhưng thực tế là đã sử dụng chất cấm. Có trường hợp học sinh 17 tuổi bị bắt khi đang mua ‘tinh dầu Pod bay mạnh’ trên mạng. Đó là một bi kịch, vì chỉ một giây bốc đồng, các em đánh đổi cả tương lai.”

Khi “văn hóa khói” len lỏi vào trường học

Điều đáng nói là, hình ảnh Pod được quảng bá như một biểu tượng của “cá tính” và “hiện đại”, khiến việc sử dụng dần trở nên bình thường hóa trong mắt giới trẻ. Không ít em mang Pod đến lớp, hút trong nhà vệ sinh hoặc sau giờ học, coi đó là cách “xả stress” hay “giữ phong cách”.

Sự buông lỏng kiểm soát, cộng với việc các sản phẩm này dễ mua, khó kiểm tra, đã khiến nhà trường và phụ huynh gặp khó khăn trong việc phát hiện, ngăn chặn. Trong khi đó, nội dung quảng cáo trên mạng xã hội lại tinh vi, đánh trúng tâm lý thích thể hiện của tuổi mới lớn – những người luôn muốn khẳng định mình trong mắt bạn bè.

Cần phối hợp để ngăn chặn “làn khói ảo”

Trước thực trạng đáng báo động, các chuyên gia cho rằng cần sự vào cuộc đồng bộ của gia đình, nhà trường và cơ quan quản lý. Bên cạnh việc siết chặt quản lý, cấm quảng cáo, mua bán thuốc lá điện tử, điều quan trọng là phải tăng cường truyền thông, giáo dục kỹ năng sống cho giới trẻ – giúp các em nhận thức đúng về hậu quả của việc sử dụng chất kích thích, biết từ chối trước lời rủ rê.

Theo bà Trần Thị Dung, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VICOPRO): “Trách nhiệm bảo vệ thế hệ trẻ không chỉ là ngăn cấm, mà là đồng hành. Cần tổ chức các chương trình giáo dục, truyền thông sáng tạo – nơi các em được chia sẻ, đối thoại và tự hình thành thói quen sống tích cực, không phụ thuộc vào thuốc lá hay Pod.”

Cùng với đó, việc xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức kinh doanh Pod trái phép và tăng cường kiểm tra các sản phẩm tinh dầu nhập lậu cũng là giải pháp then chốt để chặn đứng nguồn cung.

Lời cảnh tỉnh từ “trò vui” nhất thời

“Thử khói cho vui” - nhưng không ít bạn trẻ đã phải trả giá bằng sức khỏe, danh dự, thậm chí cả tương lai. Khi trò “Pod chill” trở thành một phần trong văn hóa giải trí của giới trẻ, mỗi người lớn - cha mẹ, thầy cô, cộng đồng – cần tỉnh táo nhìn nhận và hành động.

Làn khói tưởng nhẹ nhàng ấy đang bao phủ cả một thế hệ, âm thầm kéo họ đi xa khỏi con đường an toàn. Đã đến lúc phải thổi bay làn khói ảo, để trả lại cho tuổi trẻ không gian trong lành – nơi niềm vui không đến từ “hơi khói”, mà từ tri thức, sáng tạo và khát vọng sống đẹp.

Quốc Thái