Hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ len lỏi trên không gian mạng

Những tháng đầu năm 2026, công tác đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tiếp tục được các lực lượng chức năng triển khai quyết liệt, nhiều vụ việc vi phạm hành chính với số lượng hàng hóa lớn được xử lý, nhiều chuyên án lớn được triệt phá, nhiều đối tượng bị khởi tố. Tuy nhiên, các hành vi vi phạm đang diễn ra ngày càng tinh vi, nhất là khi hoạt động mua bán dịch chuyển mạnh sang môi trường số.

Theo báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa, trong 7 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 154 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử phạt vi phạm hành chính hơn 1,7 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong đợt cao điểm về kiểm tra, xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, Đội QLTT số 9 phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03), Công an tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện hai vụ việc nghiêm trọng với hàng nghìn sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Hermes, D&G, Adidas, Nike, Lacoste, Dior, Gucci, Burberry... Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố hai vụ án, khởi tố hai bị can về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, thu giữ gần 4.000 sản phẩm tiêu dùng giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên án lớn do lực lượng công an chủ trì cũng được bóc gỡ. Điển hình là vụ triệt xóa đường dây sản xuất, gia công trang sức giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng do Công ty TNHH Trang sức Helia Fine Jewelry (TP. Hồ Chí Minh) thực hiện. Cơ quan điều tra đã triệu tập 20 đối tượng, khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can về tội Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; thu giữ hơn 100 mẫu trang sức giả, nhiều máy móc, hóa chất phục vụ sản xuất với tổng giá trị khoảng 20 tỷ đồng.

Lực lượng chức năng cũng đã khởi tố vụ án “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”, thu giữ hơn 70.000 hũ yến chưng các loại với tổng khối lượng trên 15 tấn cùng nhiều máy móc, tem nhãn và tài liệu liên quan.

Đặc biệt, ngày 22/7 vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục triệt phá chuyên án “Sản xuất, buôn bán hàng giả”, bóc gỡ đường dây chuyên sản xuất, mua bán nước hoa giả mang các nhãn hiệu nổi tiếng thế giới như CHANEL, GUCCI, DIOR... đã được bảo hộ tại Việt Nam. Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 12 bị can về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả” và đang tiếp tục mở rộng điều tra.

Mặc dù nhiều vụ việc lớn được phát hiện, xử lý nhưng theo các cơ quan chức năng, đây mới chỉ là phần nổi của “tảng băng chìm”. Nhiều đối tượng đã chuyển sang kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream bán hàng với phương thức ngày càng tinh vi, gây không ít khó khăn cho lực lượng thực thi.

Tăng cường năng lực thực thi để xử lý tận gốc vi phạm

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đinh Khánh Toàn - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa cho biết: “Các đối tượng ngày càng thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng livestream để tiêu thụ hàng giả. Thông tin người bán thường là giả, tài khoản ngân hàng ảo, không có địa chỉ cụ thể, gây rất nhiều khó khăn cho việc xác minh, định vị đối tượng”.

Theo ông Toàn, việc xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường mạng không chỉ đòi hỏi nghiệp vụ chuyên sâu mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng, các chủ thể quyền và các đơn vị cung cấp nền tảng số để truy vết, thu thập chứng cứ, ngăn chặn vi phạm ngay từ sớm.

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Chi cục QLTT Thanh Hóa đang đẩy mạnh nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát. Trong đó, đã phối hợp với Công ty TNHH Sở hữu trí tuệ S&O tổ chức hội thảo chuyên đề “Phân biệt hàng giả, hàng hóa giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ”.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Kiến Hải Hoàng, chuyên viên bảo vệ thương hiệu của Công ty TNHH Sở hữu trí tuệ S&O đã trực tiếp hướng dẫn các giải pháp phân biệt hàng thật - hàng giả đối với nhiều nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam như LUXOTTICA, ASICS, NEW BALANCE, LONGCHAMP, COTY...

Thông qua việc đối chiếu trực quan giữa sản phẩm chính hãng và hàng giả, lực lượng chức năng được trang bị kỹ năng nhận diện vi phạm thông qua tem nhãn, bao bì, mã sản phẩm, chất liệu, đường may, logo và các dấu hiệu bảo mật đặc trưng của từng nhãn hiệu.

Đồng thời, các chuyên gia cũng chia sẻ quy trình phối hợp với doanh nghiệp trong việc xác minh nguồn gốc hàng hóa, củng cố chứng cứ và hoàn thiện hồ sơ xử lý đúng quy định của pháp luật.

Ông Toàn cho biết thêm, trong bối cảnh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng được sản xuất tinh vi và phân phối chủ yếu trên không gian mạng, việc thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn, tăng cường phối hợp với chủ thể quyền và ứng dụng công nghệ trong kiểm tra, giám sát là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả đấu tranh.

“Việc siết chặt kiểm tra, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp mà còn xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường”, ông Toàn chia sẻ.

Các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang ngày càng tinh vi, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội. Trước thực tế đó, lực lượng Quản lý thị trường Thanh Hóa tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng nhận diện hàng giả, đồng thời đẩy mạnh phối hợp với doanh nghiệp và các lực lượng chức năng nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.