Khác với thuốc lá điếu, vape không tạo ra mùi khét khó chịu, không khói dày đặc nên dễ khiến người dùng chủ quan. Nhiều người, đặc biệt là thanh thiếu niên, bắt đầu chỉ vì tò mò hoặc nghĩ rằng “hút cho vui”, “không nghiện”.

Thế nhưng, ít ai để ý rằng trong dung dịch vape vẫn chứa nicotine – một chất gây nghiện mạnh. Khi sử dụng mỗi ngày, cơ thể dần hình thành sự phụ thuộc. Người dùng có thể cảm thấy bồn chồn, khó chịu nếu không “hít một hơi”, giống như người nghiện thuốc lá truyền thống.

Theo các chuyên gia, chính sự “ngụy trang” bằng mùi vị và hình thức đã khiến vape trở thành cái bẫy tinh vi, kéo người dùng vào vòng xoáy lệ thuộc mà không hay biết.

Một trong những hiểu lầm phổ biến là vape chỉ tạo ra “hơi nước”. Thực tế, đó là aerosol – hỗn hợp các hạt siêu nhỏ chứa nicotine, kim loại nặng và nhiều hóa chất khác.

Khi hít vào mỗi ngày, các chất này đi sâu vào phổi, gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp. Người dùng lâu dài có thể gặp các triệu chứng như ho dai dẳng, khó thở, tức ngực. Một số nghiên cứu còn ghi nhận tình trạng viêm phổi liên quan đến vape, thậm chí có trường hợp phải nhập viện điều trị.

Đáng lo ngại hơn, việc sử dụng vape thường xuyên có thể làm suy giảm chức năng phổi, khiến cơ thể dễ bị tổn thương trước các bệnh lý hô hấp khác.

Nicotine không chỉ gây nghiện mà còn tác động trực tiếp đến hệ tim mạch. Khi sử dụng vape mỗi ngày, nhịp tim có thể tăng, huyết áp dao động, làm tăng nguy cơ các bệnh lý tim mạch về lâu dài.

Đối với người trẻ, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, sinh viên, nicotine còn ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ. Khả năng tập trung, ghi nhớ và kiểm soát cảm xúc có thể bị suy giảm nếu tiếp xúc thường xuyên.

Các chuyên gia của Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam nhấn mạnh: “Không có ngưỡng an toàn cho nicotine, đặc biệt là đối với người trẻ. Việc tiếp xúc sớm có thể để lại hệ lụy lâu dài”.

Một vấn đề đáng lo ngại khác là thành phần dung dịch vape không phải lúc nào cũng được kiểm soát chặt chẽ. Trên thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc.

Một số loại có thể chứa các chất độc hại như formaldehyde, acetaldehyde – những hợp chất có liên quan đến nguy cơ ung thư. Ngoài ra, việc pha trộn thêm các chất tạo mùi, tạo vị không được kiểm chứng cũng làm tăng rủi ro cho người sử dụng.

Hút vape mỗi ngày đồng nghĩa với việc cơ thể liên tục tiếp nhận những chất mà chính người dùng cũng không biết rõ là gì.

Không chỉ dừng lại ở sức khỏe thể chất, việc sử dụng vape thường xuyên còn ảnh hưởng đến hành vi và thói quen sinh hoạt. Người dùng có thể trở nên lệ thuộc, khó kiểm soát thời gian sử dụng, thậm chí mang theo thiết bị mọi lúc mọi nơi.

Trong môi trường học đường, vape đã trở thành một vấn đề đáng báo động. Không ít trường hợp học sinh sử dụng lén lút trong lớp học, nhà vệ sinh, gây ảnh hưởng đến môi trường giáo dục và hình thành những thói quen xấu từ sớm.

Gia đình và nhà trường nhiều khi không kịp nhận ra, bởi vape không có mùi đặc trưng như thuốc lá truyền thống.

Quan điểm từ Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam

Trước thực trạng này, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đã tăng cường các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của thuốc lá điện tử.

Đại diện Hội cho biết, việc hiểu sai về vape là nguyên nhân chính khiến nhiều người “vô tư” sử dụng mỗi ngày. Hội khuyến cáo người dân cần tỉnh táo trước những thông tin quảng cáo sai lệch như “ít hại”, “an toàn hơn”, bởi đến nay chưa có bằng chứng nào khẳng định vape là vô hại.

Đồng thời, Hội cũng đề nghị các cơ quan chức năng siết chặt quản lý thị trường, ngăn chặn các sản phẩm không rõ nguồn gốc, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Với những gì đang diễn ra, câu hỏi đặt ra không còn là “vape có hại hay không”, mà là “hại đến mức nào và trong bao lâu”. Việc sử dụng mỗi ngày chắc chắn không phải là lựa chọn an toàn.

Đối với những người đã và đang sử dụng, việc giảm dần và tiến tới ngừng hoàn toàn là điều cần thiết. Sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và các chương trình tư vấn sức khỏe có thể giúp quá trình này trở nên dễ dàng hơn.

Quan trọng hơn, mỗi người cần trang bị cho mình kiến thức đúng đắn để không bị cuốn theo những trào lưu nhất thời.

Vape có thể trông “hiền lành” hơn thuốc lá truyền thống, nhưng những tác động âm thầm của nó lại không hề nhỏ. Hút vape mỗi ngày không chỉ là một thói quen, mà là một nguy cơ tích lũy theo thời gian.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá – bao gồm cả thuốc lá điện tử – không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là sự lựa chọn của mỗi cá nhân. Nói không với vape hôm nay chính là bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người xung quanh trong tương lai.