Thuốc lá: "Bản án tử" lơ lửng và cuộc chiến không khoan nhượng của chúng ta
Không phải chiến tranh, cũng chẳng phải thiên tai dịch bệnh cực đoan, chính những điếu thuốc nhỏ bé đang âm thầm tạo nên một cuộc "thảm sát" lặng lẽ mỗi ngày. Là một người đã dành hơn một phần tư thế kỷ rong ruổi khắp các ngõ ngách để tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, tôi chưa bao giờ thấy con số 40.000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam lại xót xa đến thế.
Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá không còn là lời cảnh báo trên bao bì mà đã trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các "án tử" về phổi, đặc biệt là ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Hãy thử làm một phép tính so sánh để thấy mức độ tàn phá của nó: Mỗi năm, thế giới mất đi gần 6 triệu người vì khói thuốc. Con số này lớn hơn tổng số người chết vì HIV/AIDS, lao phổi và sốt rét cộng lại.

Đau đớn hơn, trong số đó có hơn 600.000 người hoàn toàn vô tội – họ không cầm điếu thuốc nhưng lại mất mạng vì hít phải khói thuốc thụ động từ người xung quanh.
Tại Việt Nam, thực trạng này còn nhức nhối hơn bao giờ hết. Với 47,4% nam giới trưởng thành hút thuốc, chúng ta đang nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ tiêu thụ thuốc lá cao nhất thế giới. Mỗi ngày trôi qua, hơn 100 gia đình Việt phải chịu cảnh tang tóc vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. Nếu chúng ta không hành động khẩn cấp ngay hôm nay, con số tử vong sẽ chạm ngưỡng 70.000 người vào năm 2030. Đó không còn là dự báo, đó là một thảm họa hiện hữu!
Trong nhiều năm qua, tôi đã chứng kiến nhiều sự thay đổi tích cực. Hiện nay, các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là công sở, trường học và bệnh viện đã quyết liệt đưa quy định cấm hút thuốc vào quy chế nội bộ. Thậm chí, nhiều địa phương đã đưa việc hạn chế thuốc lá vào hương ước, quy ước của làng xã, dòng họ trong các dịp đám cưới, đám tang hay lễ hội.
Các đoàn kiểm tra liên ngành đã xuống đường, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã được lồng ghép vào mọi chương trình quản lý. Nhận thức của người dân đã chuyển biến, họ đã biết khó chịu khi người bên cạnh châm thuốc, đã biết phản ứng khi thấy khói thuốc nơi công cộng. Thế nhưng, tại sao vi phạm vẫn xảy ra?
Khó khăn thực tế nằm ở chỗ thói quen đã ăn sâu vào tiềm thức. Nhiều người vẫn coi điếu thuốc là "đầu câu chuyện", là cách để giải tỏa căng thẳng mà quên mất rằng họ đang rước thần chết về nhà. Việc thực thi pháp luật đôi khi còn nể nang, chưa đủ sức răn đe, khiến cho làn khói trắng vẫn còn len lỏi ở những góc hành lang, quán nước hay nhà hàng.
Nhân Ngày Thế giới không hút thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (từ ngày 25 đến 31/5), Hội Bảo vệ người tiêu dùng nói riêng và những người làm công tác tuyên truyền nói chung thiết tha mong muốn mỗi cá nhân hãy tự soi lại trách nhiệm của mình.
Luật đã quy định rõ, nhưng "luật" trong lòng mỗi người mới là quan trọng nhất. Chúng ta cần tuyệt đối tuân thủ việc không hút thuốc tại:
- Cơ sở y tế, trường học: Nơi bảo vệ sự sống và ươm mầm tương lai.
- Nơi làm việc, thư viện, nhà văn hóa: Những không gian cần sự văn minh và trong lành.
- Phương tiện giao thông công cộng và khu vực có nguy cơ cháy nổ cao.
Không chỉ là tuân thủ, mỗi người cần trở thành một tuyên truyền viên tích cực. Đừng im lặng khi thấy người khác hút thuốc nơi cấm. Đừng thờ ơ khi thấy con em mình tò mò về khói thuốc.
Bỏ thuốc lá chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng nó là việc đáng làm nhất trong đời một người đàn ông. Khi bạn bỏ thuốc, không chỉ lá phổi của bạn bắt đầu hồi sinh, mà trái tim của vợ con bạn cũng được bình yên.
Hãy nhớ rằng, mỗi hơi thuốc bạn hít vào là một giây phút bạn rời xa gia đình nhanh hơn. Mỗi làn khói bạn phả ra là một mầm bệnh bạn gieo rắc vào phổi của những người thân yêu nhất. Một xã hội khỏe mạnh, một môi trường sống trong lành không khói thuốc không phải là điều xa vời nếu mỗi chúng ta biết nói "Không" ngay từ hôm nay.
“Bỏ thuốc lá vì sức khỏe và hạnh phúc gia đình” – Đây không chỉ là một khẩu hiệu, đó là lời cam kết của một người tiêu dùng thông thái, một người dân có trách nhiệm. Vì tương lai của con em chúng ta, vì một Việt Nam không còn những cái chết trắng từ khói thuốc, hãy hành động ngay bây giờ!





