Câu chuyện thay đổi từ mỗi gia đình: Khi “không khói thuốc” trở thành nếp sống

Không ồn ào, không khẩu hiệu cứng nhắc, mô hình “Gia đình có sức khỏe – không khói thuốc” tại phường Bồ Đề đang âm thầm tạo nên những chuyển biến rõ nét từ chính mỗi mái ấm. Từ sự kiên trì vận động của các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là đ/c Bí thư Chi bộ, trưởng ban công tác mặt trận Trương Văn Doanh thói quen sống lành mạnh dần hình thành, góp phần xây dựng môi trường cộng đồng an toàn, văn minh và thân thiện hơn.

Tại Tổ dân phố số 7, cụm Ngọc Lâm, phường Bồ Đề hiện nay rất nhiều hộ gia đình  hoàn toàn không sử dụng thuốc lá nung nóng hay thuốc lá điện tử là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của cách làm “mưa dầm thấm lâu”. Đây không phải là kết quả đạt được trong ngày một ngày hai, mà là cả quá trình bền bỉ tuyên truyền, vận động, lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào sinh hoạt khu dân cư trên địa bàn.

Ông Trương Văn Doanh cho biết trong mỗi buổi họp chi bộ, bên cạnh các nội dung thường kỳ, Chi bộ luôn dành thời gian trao đổi về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và đời sống gia đình. “Chúng tôi không nói chuyện một cách khô cứng, mà chia sẻ từ những câu chuyện rất đời thường. ‘Gia đình có sức khỏe – không khói thuốc’ dần trở thành hoạt động nổi bật trong xây dựng nếp sống văn minh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, ông Doanh chia sẻ.

Gia đình bà Hoàng Vân Oanh cũng là một trong những điển hình tiêu biểu của mô hình. Chồng bà, ông Nguyễn Văn Đức từng có nhiều năm gắn bó với thuốc lá. Việc từ bỏ thói quen này không hề dễ dàng. Tuy nhiên, trước sự kiên trì động viên của vợ con và khi sức khỏe bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất ổn, ông Đ đã quyết tâm nói không với thuốc lá. Sự thay đổi của ông không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân mà còn trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho nhiều gia đình khác trong khu phố.

Với vai trò là người trực tiếp vận động tại cơ sở, Doanh cho biết, thời gian tới Chi bộ và TDP7 sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nhắc nhở thường xuyên để mọi người hiểu rõ lợi ích của việc không hút thuốc lá. “Quan trọng nhất là tạo được môi trường sống an toàn cho trẻ nhỏ, để các cháu lớn lên trong không gian trong lành, không bị ảnh hưởng bởi khói thuốc”, Ông nhấn mạnh.

Câu chuyện thay đổi không chỉ diễn ra ở Tổ dân phố 7. Tại Tổ dân phố 1, gia đình ông Tạ Đình Củ cũng là một trường hợp điển hình cho hành trình từ bỏ thuốc lá sau hơn 20 năm sử dụng. Ông Củ từng thường xuyên bị viêm phế quản, ho kéo dài – những hệ lụy rõ rệt của việc hút thuốc lá lâu năm. “Hút thuốc lá hại sức khỏe lắm. Tôi đã từng ngứa cổ, ho suốt vì thuốc lá”, ông Củ nhớ lại.

Việc cai thuốc với ông Củ không hề đơn giản, nhất là khi thói quen đã kéo dài hàng chục năm. Thế nhưng, chính gia đình lại trở thành điểm tựa lớn nhất. “Vợ con tôi rất quyết liệt. Chỉ cần ngửi thấy mùi thuốc lá là không cho tôi lại gần, không cho bồng con. Nhìn vậy, tôi tự nhủ phải bỏ bằng được”, ông chia sẻ.

Nhờ sự kiên trì ấy, sức khỏe của ông Củ ngày càng cải thiện rõ rệt. Từ người từng nghiện thuốc, nay ông trở thành “tuyên truyền viên” tích cực trong gia đình, thường xuyên nhắc nhở con cháu “luôn nói không với thuốc lá”, đặc biệt là thuốc lá điện tử. “Đừng nghĩ thuốc lá điện tử là vô hại, nó cũng gây nghiện như thuốc lá thường”, ông nhấn mạnh.

Anh Hải – con trai ông Củ – cho biết, môi trường gia đình không khói thuốc đã giúp anh nhận thức rõ tác hại của thuốc lá và giữ vững nếp sống lành mạnh. Nhờ sự thống nhất của các thành viên, hiện nay cả ba thế hệ trong gia đình ông Củ đều không sử dụng thuốc lá.

Lan tỏa từ những câu chuyện cụ thể, mô hình “Gia đình có sức khỏe – không khói thuốc” ngày càng được nhân rộng tại các TDP trên địa bàn phường Bồ Đề, TP Hà Nội. Ngay từ khi triển khai, các TDP trên địa bàn phường đã xác định mục tiêu trọng tâm là vận động các gia đình “nói không với thuốc lá”, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của khói thuốc đối với sức khỏe, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

Thông qua các hoạt động của TDP, các Chi hội sinh hoạt, nội dung truyền thông về “không khói thuốc” được lồng ghép định kỳ theo từng chuyên đề, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực hiện. Điểm đáng chú ý của mô hình là không áp đặt, không phê phán người hút thuốc, mà tạo sự đồng cảm, khơi gợi để họ tự thay đổi từ chính nhận thức của mình.

Nhờ cách làm nhẹ nhàng nhưng hiệu quả, số hộ gia đình thực hiện mô hình tăng lên qua từng năm, góp phần tạo dựng môi trường sống ngày càng trong lành, an toàn hơn cho cộng đồng dân cư.

Một điển hình khác tại phường Bồ Đề là gia đình chị Nguyễn Kim Anh. Trước đây, chồng chị hút thuốc lá thường xuyên. Thay vì ép buộc hay căng thẳng, chị Anh chọn cách trò chuyện, phân tích và nêu gương để chồng tự nhận ra tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe bản thân và con cái.

“Không thể ép buộc được. Tôi chỉ kiên trì phân tích từng chút, vì sức khỏe của anh và của con. Lâu dần, anh hiểu và tự quyết định bỏ thuốc”, chị Anh chia sẻ. Nhờ sự đồng hành bền bỉ ấy, chồng chị đã bỏ thuốc lá gần 10 năm nay. Giờ đây, mỗi khi thấy ai hút thuốc, anh thường nhẹ nhàng nhắc nhở: “Hút làm gì cho hại sức khỏe, có bổ ích gì đâu”.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình, ông Doanh - Bí thư Chi bộ TDP7 cụm Ngọc Lâm, phường Bồ Đề cho rằng, những tấm gương như gia đình chị Anh, gia đình bà Oanh hay ông Củ đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. “Đây là mô hình có sức lan tỏa lớn. Cách làm của các hội viên cho thấy, vận động hiệu quả nhất không phải bằng mệnh lệnh hay áp lực, mà bằng sự thấu hiểu, chia sẻ và bền bỉ. Chính từ những thay đổi nhỏ trong mỗi gia đình, chúng ta đã và đang góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, văn minh, không khói thuốc”, ông Doanh khẳng định.

Từ những câu chuyện đời thường, mô hình “Gia đình có sức khỏe – không khói thuốc” tại TDP7 đã chứng minh rằng, thay đổi nhận thức và hành vi không phải là điều xa vời. Khi mỗi gia đình cùng chung tay, những làn khói thuốc dần được thay thế bằng bầu không khí trong lành – nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.

Hoài An