Đoàn viên thanh niên Việt Nam - hành động vì một tương lai không khói thuốc

Trong nhiều thập kỷ qua, thuốc lá được xem như “kẻ thù thầm lặng” đe dọa sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của các quốc gia. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới có hơn 8 triệu người tử vong vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. Tại Việt Nam, con số này lên tới hơn 40.000 ca tử vong – tương đương 110 người mỗi ngày. Đây không chỉ là vấn nạn y tế mà còn là thách thức lớn đối với kinh tế và tương lai phát triển của đất nước.

Trong bối cảnh đó, đoàn viên thanh niên – lực lượng tiên phong, giàu nhiệt huyết, bản lĩnh và sáng tạo – được kỳ vọng trở thành những chiến sĩ đi đầu trong cuộc chiến phòng, chống tác hại thuốc lá, góp phần tạo dựng một xã hội văn minh, lành mạnh và không khói thuốc.

Thuốc lá - hiểm họa đe dọa sức khỏe cộng đồng

Các nghiên cứu y khoa hiện đại đã chỉ ra: khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại, trong đó có 69 chất gây ung thư. Hai thành phần nguy hiểm nhất phải kể đến là:

- Nicotin – chất gây nghiện mạnh, được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) xếp vào nhóm chất gây nghiện tương đương heroin và cocain.

- Hắc ín (tar) – tác nhân chính gây ung thư phổi và làm suy giảm chức năng hô hấp.

Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh mạch vành, ung thư phổi, ung thư thanh quản… cao gấp nhiều lần so với người không hút. Đặc biệt, tác hại của thuốc lá không dừng lại ở người trực tiếp sử dụng, mà lan rộng đến những người xung quanh thông qua hút thuốc thụ động.

Nhiều nghiên cứu cảnh báo: người hít phải khói thuốc có nguy cơ mắc các bệnh do thuốc lá gây ra cao gấp 10 lần so với người hút. Trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc dễ bị viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, hen phế quản và thậm chí là hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh. Phụ nữ mang thai tiếp xúc với khói thuốc có thể đối mặt nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc sinh con nhẹ cân.

Không chỉ vậy, hút thuốc còn gây suy giảm trí nhớ, giảm sự tỉnh táo, mất khả năng tập trung – ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả học tập, làm việc của người trẻ.

Gánh nặng kinh tế – xã hội không thể bỏ qua

Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới. Theo điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành, cả nước hiện có khoảng 15,6 triệu người hút thuốc, trong đó cứ 2 nam giới thì có 1 người hút thuốc. Ngoài ra, 2/3 phụ nữ và trẻ em thường xuyên phải hít khói thuốc thụ động.

Chi tiêu cho thuốc lá đang trở thành gánh nặng lớn. Trung bình mỗi người hút thuốc chi gần 700.000 đồng/năm. Với 15,6 triệu người hút, số tiền người Việt đốt vào thuốc lá lên tới hơn 8.400 tỷ đồng mỗi năm. Con số này: (i) Cao gấp 3,6 lần chi phí dành cho giáo dục; (ii) gấp 2,5 lần chi tiêu cho quần áo; (iii) và gần gấp đôi chi phí khám chữa bệnh của nhiều hộ gia đình.

Bên cạnh chi phí mua thuốc, các bệnh tật do thuốc lá gây ra khiến ngân sách y tế tăng cao và làm mất đi một bộ phận lao động trong độ tuổi sung sức. Thuốc lá vì thế trở thành rào cản lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Đoàn viên thanh niên – lực lượng xung kích trên mặt trận phòng, chống tác hại thuốc lá

Trong cuộc chiến chống lại “kẻ thù thầm lặng” này, đoàn viên thanh niên giữ vai trò nòng cốt. Đây là lực lượng chiếm tỷ lệ lớn trong dân số, là tương lai của đất nước, là những người trực tiếp chịu ảnh hưởng trước sự tấn công của thuốc lá, kể cả từ hình thức hút thuốc lá điện tử đang lan nhanh trong giới trẻ.

Trách nhiệm đầu tiên của mỗi đoàn viên thanh niên là nêu gương không hút thuốc, không sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hay các sản phẩm chứa nicotin dưới mọi hình thức. Việc nói không với thuốc lá thể hiện bản lĩnh – tri thức – lối sống văn minh, đồng thời khẳng định hình ảnh người trẻ khỏe mạnh, hiện đại, có ý thức tự bảo vệ mình và cộng đồng.

Song song đó, đoàn viên thanh niên cần:

- Tích cực tuyên truyền cho bạn bè, gia đình và cộng đồng về tác hại của thuốc lá.

- Tham gia các chiến dịch, hoạt động truyền thông, cuộc thi, tọa đàm do Đoàn – Hội phát động về chủ đề phòng chống tác hại thuốc lá.

- Lên tiếng phản đối hành vi hút thuốc nơi công cộng, góp phần xây dựng môi trường văn minh, trong lành.

- Hỗ trợ nhà trường và cơ quan giám sát, phòng ngừa tình trạng “thuốc lá học đường”, đặc biệt là thuốc lá điện tử – vấn đề đang trở nên phức tạp tại nhiều tỉnh, thành.

- Ủng hộ các chính sách của Đảng và Nhà nước về kiểm soát thuốc lá, bảo vệ quyền được sống trong môi trường không khói thuốc của mọi người dân.

Mỗi đoàn viên không chỉ là người thực hành lối sống lành mạnh, mà còn là hạt nhân lan tỏa thông điệp tích cực. Một hành động nhỏ – nói không khi bạn rủ hút thử, thuyết phục một người thân bỏ thuốc, nhắc nhở đồng nghiệp không hút nơi công cộng – đều là những đóng góp thiết thực cho một Việt Nam khỏe mạnh.

Khát vọng của thế hệ trẻ về một tương lai không khói thuốc

Đoàn viên thanh niên Việt Nam của thời đại mới không chỉ hướng đến tri thức và kỹ năng, mà còn nuôi dưỡng khát vọng lớn: sống có trách nhiệm, có lý tưởng và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng. Cuộc chiến chống thuốc lá chính là một trong những hành động cụ thể thể hiện tinh thần đó.

Một môi trường không khói thuốc trong trường học, nơi làm việc hay gia đình sẽ tạo điều kiện cho người trẻ học tập, sáng tạo, cống hiến và phát triển toàn diện. Đó cũng là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh, coi trọng sức khỏe và sự an toàn của mỗi cá nhân.

Khi mỗi đoàn viên thanh niên chủ động nói không với thuốc lá, khi các cơ quan, tổ chức, trường học kiên quyết xây dựng môi trường không khói thuốc, chúng ta sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu: “Một Việt Nam khỏe mạnh – một tương lai không khói thuốc.”

Thuốc lá đang âm thầm cướp đi sức khỏe, tuổi xuân và sinh mạng của hàng chục nghìn người mỗi năm. Cuộc chiến chống lại tác hại của thuốc lá không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng, mà là nhiệm vụ của toàn xã hội. Trong đó, đoàn viên thanh niên giữ vai trò then chốt.

Với tinh thần xung kích, trách nhiệm và khát vọng cống hiến, mỗi đoàn viên hãy là chiến sĩ trên mặt trận phòng, chống tác hại thuốc lá, tiên phong bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng. Đó không chỉ là hành động vì sức khỏe, mà còn là nghĩa vụ đối với tương lai của dân tộc.

“Đoàn viên thanh niên Việt Nam quyết tâm hành động vì một thế hệ tương lai không thuốc lá.”

Nguyễn Như Ý