Phòng chống tác hại thuốc lá – Bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ, xây dựng tương lai tươi sáng

Thuốc lá từ lâu đã được xem là một trong những tác nhân gây bệnh hàng đầu trên thế giới. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại, trong đó có hàng trăm chất gây tổn thương tế bào và hơn 70 chất có khả năng gây ung thư. Việc hút thuốc chủ động làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ và các bệnh về đường hô hấp. Tuy nhiên, khói thuốc thụ động – thứ mà người không hút vẫn phải hít vào mỗi ngày – còn nguy hiểm không kém. Trẻ em, người già, phụ nữ mang thai… là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất, đối diện nguy cơ mắc bệnh cao dù chưa từng chạm đến điếu thuốc.

Trong bối cảnh hiện nay, thanh thiếu niên, học sinh và sinh viên đang trở thành nhóm dễ bị lôi cuốn vào việc hút thuốc. Áp lực từ bạn bè, tâm lý muốn khẳng định bản thân, sự tò mò trước các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với mẫu mã bắt mắt… khiến không ít bạn trẻ rơi vào “bẫy nicotine” từ rất sớm. Việc bắt đầu hút thuốc khi còn ở tuổi học đường không chỉ gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe mà còn ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập, suy giảm thể lực, giảm khả năng tập trung và làm gia tăng nguy cơ nghiện lâu dài.

Câu chuyện của Nam – một học sinh lớp 10 tại một trường trung học phổ thông ở thành phố – là minh chứng điển hình. Ban đầu, Nam hút thuốc chỉ để “cho bằng bạn bằng bè”, muốn hòa nhập với nhóm bạn trong lớp. Nhưng thói quen tưởng chừng vô hại này nhanh chóng khiến sức khỏe của em suy giảm. Nam bắt đầu thường xuyên ho kéo dài, khó thở sau mỗi giờ thể dục và mất tập trung khi học bài. Những thay đổi này khiến cả gia đình lẫn thầy cô lo lắng. Sau nhiều buổi trò chuyện, Nam hiểu hơn về tác hại của thuốc lá và quyết tâm cai thuốc. Em đồng thời tham gia câu lạc bộ tuyên truyền phòng chống tác hại thuốc lá tại trường, chia sẻ câu chuyện của mình để cảnh báo các bạn khác. Sự thay đổi tích cực của Nam cho thấy rằng: từ bỏ thuốc lá không bao giờ là muộn và mỗi hành động nhỏ đều có thể góp phần lan tỏa thông điệp sống khỏe đến cộng đồng.

Thực tế cho thấy, để phòng chống tác hại của thuốc lá, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực của cá nhân. Việc xây dựng môi trường không khói thuốc trong trường học, cơ quan, khu dân cư và nơi công cộng là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Những năm gần đây, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế), các tổ chức xã hội và nhiều trường học đã phối hợp triển khai hàng loạt hoạt động tuyên truyền sâu rộng. Các chương trình giáo dục về tác hại thuốc lá, hội thi tìm hiểu kiến thức sức khỏe, tọa đàm học đường, chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội… được tổ chức thường xuyên, giúp học sinh – sinh viên có thêm hiểu biết và kỹ năng từ chối thuốc lá.

Không chỉ tuyên truyền, nhiều trường học đã xây dựng và duy trì mô hình “Trường học không khói thuốc”, lồng ghép nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào các giờ sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa. Đây là bước đi quan trọng để tạo dựng thói quen tốt cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Là lực lượng trẻ trung, năng động và sáng tạo, mỗi học sinh – sinh viên cần ý thức sâu sắc rằng: sức khỏe là nền tảng của mọi ước mơ. Khi nói “không” với thuốc lá, các bạn không chỉ tự bảo vệ cơ thể mình mà còn đang góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và phát triển bền vững. Việc thường xuyên nhắc nhở bạn bè tránh xa thuốc lá, tham gia các hoạt động truyền thông, chia sẻ thông tin đúng đắn trên mạng xã hội hay trở thành tuyên truyền viên trong gia đình đều là những hành động thiết thực, ý nghĩa.

Một tương lai tươi sáng chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng của sức khỏe và tri thức. Khi thế hệ trẻ có lối sống lành mạnh, không thuốc lá, các bạn sẽ có đủ thể lực để học tập, sáng tạo, khám phá và thực hiện những hoài bão lớn lao.

Hãy nhớ rằng: Khỏe để học – không thuốc lá, tương lai rạng ngời!

Mỗi bạn trẻ hãy bắt đầu từ chính mình, từ những quyết định sáng suốt hôm nay, để góp phần tạo nên một Việt Nam không khói thuốc – nơi thế hệ tương lai được sống, học tập và phát triển trong một môi trường thật sự trong lành và an toàn.

Nguyễn Bảo Nam