Sự thật đáng sợ về tác hại của thuốc lá đối với cơ thể. Góc nhìn từ Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam

Một điếu thuốc, nhìn thì nhỏ, cầm nhẹ tay, cháy trong vài phút. Nhưng hậu quả  nó để lại trong cơ thể lại không “nhẹ” chút nào. Chúng ta đã nghe rất nhiều về tác hại của thuốc lá. Nghe đến mức… quen tai và đôi khi chính vì quen mà người ta dễ bỏ qua. “Biết rồi, nói mãi.” Nhưng sự thật là, có những điều vẫn chưa được nhìn thẳng. Hoặc có nhìn, nhưng chưa đủ sâu để thấy hết mức độ nghiêm trọng.

Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam vừa chia sẻ lại một loạt thông tin để nhắc rằng cơ thể con người không phải “miễn nhiễm” với khói thuốc như nhiều người vẫn nghĩ.

Nhiều người hút thuốc thường nghĩ đơn giản: khói vào phổi rồi ra ngoài vậy là xong, nhưng thực tế không dừng ở đó. Trong mỗi làn khói có hàng nghìn chất hóa học, một phần trong số đó đi thẳng vào máu, từ máu chúng di chuyển khắp cơ thể – tim, não, gan, thận… Không có cơ quan nào thực sự “đứng ngoài cuộc”. Vì thế, tác hại của thuốc lá không chỉ là ho, là khó thở, nó âm thầm hơn nhiều.

Người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn rõ rệt. Điều này không mới, nhưng cái đáng nói là quá trình này diễn ra rất lặng lẽ, các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương thành mạch máu, lâu dần mạch bị xơ cứng, hẹp lại, máu lưu thông khó khăn hơn, tim phải làm việc nhiều hơn.

Một ngày thì chưa thấy gì, một năm, hai năm cũng có thể chưa. Nhưng đến một lúc nào đó, khi cơ thể không còn chịu nổi, biến cố xảy ra: Đột quỵ nhồi máu cơ tim và khi đã xảy ra thường là không kịp trở tay.

Nhắc đến thuốc lá là nhắc đến ung thư phổi, điều đó đúng nhưng chưa đủ. Ngoài ung thư, người hút thuốc còn đối mặt với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nghe tên thì dài nhưng biểu hiện rất rõ: ho kéo dài, khó thở, hụt hơi khi vận động nhẹ. Cái đáng sợ là bệnh này không chữa khỏi hoàn toàn, chỉ có thể kiểm soát và càng phát hiện muộn, chất lượng sống càng giảm. Có những người từng khỏe mạnh, leo cầu thang vài tầng không sao, sau nhiều năm hút thuốc chỉ cần đi bộ nhanh một đoạn cũng phải dừng lại thở.

Không phải ai cũng biết rằng thuốc lá ảnh hưởng đến não và ảnh hưởng khá sớm. Nicotin – chất gây nghiện trong thuốc lá – tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, ban đầu nó tạo cảm giác tỉnh táo, giảm căng thẳng. Đó là lý do nhiều người “dựa” vào thuốc lá khi bị stress, nhưng lâu dài não bộ bị phụ thuộc, khả năng tập trung giảm, trí nhớ suy yếu, nguy cơ đột quỵ cũng tăng lên đáng kể. Nói cách khác, thứ giúp bạn “tỉnh” trong chốc lát lại đang âm thầm làm bạn yếu đi về lâu dài. Cơ thể chúng ta có một “lá chắn” tự nhiên – hệ miễn dịch, nó giúp chống lại vi khuẩn, virus, bệnh tật. Thuốc lá làm suy yếu lá chắn này, người hút thuốc dễ bị nhiễm trùng hơn vết thương lâu lành hơn, khi mắc bệnh thời gian hồi phục cũng dài hơn. Điều này không phải lúc nào cũng dễ nhận ra ngay nhưng nếu để ý sẽ thấy cơ thể “đuối” dần theo thời gian.

Một điều quan trọng mà Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam nhấn mạnh: khói thuốc không chỉ gây hại cho người hút, người xung quanh – gia đình, bạn bè, đồng nghiệp cũng hít phải khói thuốc gọi là hút thuốc thụ động. Trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc dễ bị viêm đường hô hấp, hen suyễn, Phụ nữ mang thai tiếp xúc với khói thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi. Nhiều người không hút một điếu nào trong đời nhưng vẫn phải gánh hậu quả từ thói quen của người khác. Đây không còn là chuyện cá nhân.

Một câu nói rất quen: “Tôi hút ít mà, không sao đâu.”. Sự thật là không có mức hút thuốc nào được xem là an toàn tuyệt đối dù ít hay nhiều cơ thể vẫn phải tiếp nhận các chất độc hại. Có thể nguy cơ không đến ngay nhưng nó tích lũy, từng chút một và đến một ngưỡng nào đó, cơ thể sẽ “lên tiếng”.

Ảnh sưu tầm

Không thể phủ nhận: bỏ thuốc là một quá trình khó, nicotin gây nghiện không chỉ là thói quen, mà còn là sự phụ thuộc sinh lý, nhưng khó không có nghĩa là không làm được. Nhiều người đã bỏ thành công bắt đầu từ những bước nhỏ: giảm dần số lượng, tránh các tình huống dễ “thèm” tìm hoạt động thay thế vì quan trọng nhất họ có lý do đủ mạnh, sức khỏe của bản thân, gia đình, con cái để bỏ thuốc lá. Thuốc lá không phải thứ “xấu xa” theo kiểu cần lên án gay gắt, nó tồn tại và nhiều người đang sử dụng. Nhưng điều cần rõ ràng: tác hại là có thật, không phải lời đồn, không phải phóng đại.

Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam chia sẻ những thông tin này không phải để gây sợ hãi mà để mỗi người có đủ dữ liệu trước khi đưa ra lựa chọn. Hút hay không hút – đó là quyết định cá nhân. Nhưng quyết định đó đi kèm với hệ quả và hệ quả thì không chỉ ảnh hưởng đến một người.

Cuối cùng, mọi thông tin đều quay về một điểm: nhận thức, khi hiểu rõ cơ thể mình đang phải chịu gì, mỗi người sẽ tự cân nhắc, có thể chưa bỏ ngay nhưng ít nhất sẽ bắt đầu suy nghĩ khác đi.

Một điếu thuốc không thay đổi cuộc đời trong một ngày. Nhưng hàng nghìn điếu, qua nhiều năm – thì có và khi nhận ra điều đó, có lẽ đã đến lúc đặt câu hỏi: Mình có thực sự cần nó không?
 

Phương Dung