Sức lan tỏa từ những “Không gian tiêu dùng không khói thuốc” tại Lào Cai

Trong bối cảnh công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các địa phương đang đặt ra nhiều yêu cầu mới mang tính thực chất hơn, Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (BVQLNTD) tỉnh Lào Cai đã chủ động đổi mới phương thức tiếp cận. Bằng việc đưa nội dung truyền thông trực tiếp vào các điểm chợ dân sinh, siêu thị và các địa bàn dân cư, Hội đã mở ra một hướng đi hiệu quả, góp phần kiến tạo môi trường mua sắm văn minh, an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Người tiêu dùng nói KHÔNG với thuốc lá

Thay đổi tư duy từ những nơi “nóng” nhất

Chợ dân sinh, siêu thị hay các cụm dân cư là những địa bàn có mật độ giao thương cao, tập trung đông đảo người dân từ khắp nơi đổ về. Đặc thù này biến đây thành khu vực có nguy cơ rất cao phát sinh hành vi hút thuốc lá nơi công cộng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cả người bán lẫn người mua.

Nhận diện rõ thực trạng đó, đại diện Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai chia sẻ rằng việc lựa chọn các không gian này để thiết lập các mũi tuyên truyền trọng điểm không chỉ giúp tổ chức tiếp cận trực tiếp, trực quan với người tiêu dùng mà còn tạo điều kiện thúc đẩy các tiểu thương, hộ kinh doanh nâng cao ý thức chấp hành quy định pháp luật. Thay vì những bài học lý thuyết khô khan, hoạt động tuyên truyền tại đây được cụ thể hóa bằng việc hỗ trợ, hướng dẫn thay đổi hành vi ngay tại chỗ.

Tại các buổi tuyên truyền lưu động, Hội đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương cùng các ban, ngành liên quan để triển khai đồng bộ nhiều hình thức đa dạng. Từ việc phát tờ rơi thông tin, treo băng rôn, áp phích tại các lối đi chính, cho đến tổ chức đội ngũ tuyên truyền viên trực tiếp gặp gỡ, tư vấn cho người dân.

Nội dung cốt lõi được tập trung làm rõ là những tác hại nghiêm trọng của khói thuốc đối với sức khỏe thể chất, gánh nặng kinh tế gia đình và ô nhiễm môi trường sống. Song song với đó, các quy định pháp luật về các địa điểm nghiêm cấm hút thuốc, cùng quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng trong việc tự bảo vệ không gian sống cũng được phổ biến rộng rãi.

Khi tiểu thương và doanh nghiệp cùng “hiến kế”

Điểm sáng đáng chú ý trong chiến dịch này là các hoạt động không dừng lại ở mức cung cấp thông tin một chiều. Sự chuyển biến rõ rệt nhất nằm ở việc cam kết bằng hành động thực tế.

Tại các chợ dân sinh, nhiều tiểu thương sau khi được phân tích thấu đáo đã tự nguyện ký vào bản cam kết không hút thuốc tại quầy hàng của mình, đồng thời chủ động nhắc nhở khách mua hàng tuân thủ quy định chung.

Tại các hệ thống siêu thị lớn nhỏ, hệ thống biển báo “Cấm hút thuốc” được rà soát, bố trí lại tại các vị trí dễ quan sát nhất. Việc thiết lập các chuẩn mực này không chỉ bảo vệ không khí trong lành mà còn trực tiếp góp phần xây dựng một môi trường mua sắm hiện đại, văn minh và an toàn.

Nói về tính bền vững của mô hình, ông Trịnh Văn Thành – Chủ tịch Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai – khẳng định: “Chúng tôi xác định công tác tuyên truyền tại các điểm chợ, siêu thị và khu dân cư là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đưa chính sách phòng, chống tác hại thuốc lá đi vào cuộc sống. Khi người dân hiểu rõ tác hại của thuốc lá và quyền được sống trong môi trường không khói thuốc, họ sẽ chủ động thay đổi hành vi”.

Cũng theo ông Thành, một phương pháp mang tính chiến lược của Hội là lồng ghép nhuần nhuyễn nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào các chương trình bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thường kỳ. Sự lồng ghép này giúp người dân nhận thức sâu sắc rằng: Từ chối thuốc lá và yêu cầu một không gian không khói thuốc không đơn thuần là câu chuyện gìn giữ sức khỏe cá nhân, mà đó chính là việc thực hiện quyền lợi chính đáng, hợp pháp của mình khi tham gia vào các giao dịch mua bán, tiêu dùng xã hội.

Đồng thời, Hội cũng khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng và quảng bá hình ảnh đơn vị “thân thiện với sức khỏe”, nói không với thuốc lá. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng khắt khe và chú trọng đến chất lượng môi trường sống, đây không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là chìa khóa vàng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, định vị thương hiệu và thu hút khách hàng hiệu quả.

Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai cùng phóng viên tại điểm chợ

Đưa thông điệp bám rễ vào đời sống cộng đồng

Bên cạnh các tụ điểm thương mại, dòng chảy truyền thông về phòng chống tác hại thuốc lá còn được Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai khơi sâu vào từng thôn xóm, tổ dân phố thông qua việc phối hợp chặt chẽ với chính quyền các xã, phường.

Bằng cách tận dụng các buổi họp thôn bản, các kỳ sinh hoạt đoàn thể (Phụ nữ, Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên), nội dung tác hại khói thuốc được chuyển tải một cách linh hoạt, sử dụng ngôn ngữ gần gũi, phù hợp với đặc thù văn hóa của từng địa bàn vùng cao. Sự kiên trì “mưa dầm thấm lâu” này đã giúp thông điệp “Nói không với thuốc lá” bám rễ sâu vào đời sống, lan tỏa mạnh mẽ từ nhà ra ngõ.

Hiệu quả từ thực tế cho thấy, nhận thức của người dân Lào Cai đã có những bước chuyển biến mang tính bước ngoặt. Không còn sự thờ ơ hay e dè, nhiều người nghiện thuốc lâu năm đã tự giác tiết chế, lên lộ trình từ bỏ thuốc lá, đồng thời trở thành những tuyên truyền viên tích cực vận động người thân, bạn bè xung quanh cùng thực hiện. Ghi nhận tại các điểm chợ và hệ thống siêu thị, tình trạng hút thuốc nơi công cộng đã giảm thiểu một cách đáng kể, trả lại không gian mua sắm thoáng đãng, an toàn cho cộng đồng.

Hướng tới những mục tiêu căn cơ, bền vững

Để giữ vững và phát huy các kết quả đã đạt được, trong giai đoạn tiếp theo, Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi tuyên truyền đến các địa bàn xa hơn, đa dạng hóa hơn nữa các phương thức tiếp cận người dân. Đặc biệt, Hội sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng các nền tảng mạng xã hội để nâng cao tối đa hiệu quả truyền thông diện rộng.

Mặt khác, một mũi nhọn then chốt sẽ được tập trung là tăng cường phối hợp liên ngành với các cơ quan chức năng nhằm tiến hành kiểm tra, giám sát thường xuyên, nghiêm túc việc thực hiện quy định pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá tại các cơ sở kinh doanh trên địa bàn.

Bằng những giải pháp đồng bộ, đi từ nâng cao nhận thức đến siết chặt kỷ cương, hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá tại Lào Cai đang từng bước đi vào chiều sâu. Đây là nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường tiêu dùng lành mạnh, bảo vệ bền vững sức khỏe nhân dân và thúc đẩy dòng chảy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Nguyễn Anh Tuấn - CVP

Hội BVQLNTD tỉnh Lào Cai