Đánh giá tác động, nghiên cứu lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện

Theo Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam, việc điều chỉnh cơ cấu biểu giá bán lẻ điện và khung giờ cao điểm, thấp điểm cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng đối với từng nhóm khách hàng sử dụng điện. Hội kiến nghị Bộ Công Thương xem xét đầy đủ tác động của phương án mới, đồng thời bảo đảm yêu cầu thu hồi doanh thu theo các nguyên tắc đã được sử dụng khi xây dựng Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg.

Một nội dung đáng chú ý được Hội đề xuất là nghiên cứu lộ trình tiến tới xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng sử dụng điện, phù hợp với điểm d và điểm đ khoản 12 Điều 1 Luật Điện lực số 61/2024/QH15.

Thực tế, giữa các nhóm khách hàng hiện vẫn tồn tại cơ chế bù chéo. Người sử dụng điện sinh hoạt đang góp phần bù chéo cho các nhóm sử dụng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và hành chính, dịch vụ. Ngay trong nhóm khách hàng sinh hoạt, những hộ sử dụng trên 400 kWh/tháng cũng đang bù chéo cho các hộ sử dụng dưới 400 kWh/tháng.

Từ thực tế này, Hội cho rằng cần nghiên cứu phương án và lộ trình phù hợp để từng bước xử lý vấn đề bù chéo, bảo đảm việc xây dựng giá điện có cơ sở rõ ràng, minh bạch và phù hợp với quy định pháp luật.

Xem xét đổi mới cách tính giá điện sinh hoạt, làm rõ phương pháp phân bổ điện năng

Bên cạnh cơ cấu biểu giá, Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam đề nghị nghiên cứu khả năng áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt theo thời điểm sử dụng điện trong ngày, thay cho phương thức tính giá theo bậc thang hiện nay.

Theo ý kiến của Hội, hiệu quả tiết kiệm điện của phương pháp tính giá bậc thang còn hạn chế, trong khi quá trình triển khai có thể phát sinh những vấn đề phức tạp, như xác định đối tượng hộ gia đình và phân chia chi phí điện trong cùng một hộ. Trong khi đó, phương án tính giá theo thời điểm sử dụng có thể mang lại hiệu quả tích cực hơn cho hệ thống điện và người tiêu dùng, phù hợp với xu hướng hiện nay.

Hội cũng kiến nghị Bộ Công Thương xây dựng tiêu chí, phương pháp và tỷ lệ phân bổ điện năng rõ ràng đối với các trường hợp một công tơ phục vụ nhiều mục đích sử dụng khác nhau.

Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến một số loại hình cơ sở như cơ sở lưu trú du lịch có kết hợp nhà hàng, hội nghị, cho thuê mặt bằng; trung tâm dữ liệu; trạm sạc xe điện và các đơn vị có nhiều hoạt động sử dụng điện trên cùng hệ thống đo đếm. Việc thiếu hướng dẫn cụ thể có thể khiến các cơ sở gặp khó khăn trong xác định tỷ lệ điện năng tương ứng với từng mục đích sử dụng, từ đó ảnh hưởng đến việc áp dụng giá điện.

Từ những kiến nghị trên, Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu, đánh giá các nội dung góp ý trong quá trình hoàn thiện dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg. Việc hoàn thiện chính sách giá điện cần gắn với yêu cầu minh bạch, khả thi trong thực hiện, đồng thời hài hòa lợi ích giữa các nhóm khách hàng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Xem chi tiết ý kiến góp ý của Hội tại đây