Từ 16/4, bắt buộc truy xuất nguồn gốc thực phẩm qua mã QR

Quy định bắt buộc truy xuất nguồn gốc thực phẩm qua mã QR từ ngày 16/4/2026 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển trong quản lý an toàn thực phẩm, hướng tới minh bạch thông tin và kiểm soát hiệu quả chuỗi cung ứng.

Từ ngày 16/4/2026, Thông tư 11/2026/TT-BCT chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm theo hướng minh bạch và dựa trên dữ liệu. Quy định mới được kỳ vọng không chỉ siết chặt kiểm soát thị trường mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh niềm tin đang bị thách thức.

Thời gian qua, hàng loạt vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng bị phát hiện đã làm gia tăng lo ngại trong xã hội. Những hạn chế của phương thức quản lý truyền thống chủ yếu dựa vào kiểm tra, hậu kiểm và xử phạt nhưng ngày càng bộc lộ rõ các hạn chế. Việc truy tìm nguồn gốc sản phẩm vi phạm gặp nhiều khó khăn do chuỗi cung ứng thiếu liên kết dữ liệu, hồ sơ không đồng bộ, thậm chí không tồn tại. Điều này khiến công tác xử lý thường chỉ dừng ở từng khâu riêng lẻ, chưa thể kiểm soát toàn diện rủi ro.

Từ 16/4, bắt buộc truy xuất nguồn gốc thực phẩm qua mã QR

Trong khi đó, nhu cầu minh bạch thông tin từ phía người tiêu dùng ngày càng gia tăng. Nhiều khảo sát cho thấy người mua ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, sẵn sàng chi trả cao hơn nếu có thể kiểm chứng thông tin. Tuy nhiên, trên thực tế, họ vẫn thiếu công cụ để xác minh, buộc phải dựa vào cảm tính hoặc niềm tin.

Sự ra đời của Thông tư 11/2026/TT-BCT được xem là giải pháp nhằm khắc phục những bất cập này. Theo đó, truy xuất nguồn gốc được hiểu là khả năng theo dõi, nhận diện toàn bộ quá trình hình thành và lưu thông của sản phẩm trong chuỗi cung ứng, bảo đảm xác định được các công đoạn trước và sau.

Một trong những nguyên tắc cốt lõi được áp dụng là “một bước trước – một bước sau”. Mỗi chủ thể tham gia chuỗi cung ứng có trách nhiệm ghi nhận và lưu trữ thông tin về nguồn gốc đầu vào cũng như điểm đến đầu ra của sản phẩm. Khi tất cả các mắt xích cùng tuân thủ, toàn bộ hành trình của sản phẩm có thể được tái hiện thông qua hệ thống dữ liệu liên kết.

Đáng chú ý, quy định yêu cầu các sản phẩm phải gắn mã truy xuất, phổ biến là mã QR, trên bao bì hoặc nhãn hàng. Thông qua việc quét mã, người tiêu dùng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tiếp cận các thông tin như nơi sản xuất, nguyên liệu, quy trình chế biến và đơn vị phân phối. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc minh bạch hóa thông tin, thay thế cách tiếp cận một chiều trước đây.

Theo các chuyên gia, lợi ích đối với người tiêu dùng là rõ rệt. Thay vì “tin bằng cảm giác”, người mua có thể chủ động kiểm tra nguồn gốc sản phẩm thông qua công cụ truy xuất, từ đó đưa ra lựa chọn an toàn và chính xác hơn. Truy xuất nguồn gốc được coi là “chìa khóa” giúp nâng cao niềm tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thị trường thực phẩm.

Đối với doanh nghiệp, dù chi phí đầu tư ban đầu có thể gia tăng, song lợi ích dài hạn là đáng kể. Hệ thống truy xuất giúp kiểm soát tốt hơn chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro liên quan đến chất lượng sản phẩm, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng cung cấp thông tin minh bạch, có thể kiểm chứng sẽ trở thành lợi thế quan trọng.

Theo bà Vũ Kim Hạnh, minh bạch nguồn gốc không chỉ là yêu cầu của thị trường trong nước mà còn gắn liền với năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản đều đặt ra tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc. Việc xây dựng hệ thống truy xuất đồng bộ sẽ giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng các yêu cầu quốc tế, qua đó mở rộng cơ hội xuất khẩu và nâng cao vị thế trên thị trường toàn cầu.

Với những thay đổi mang tính nền tảng, việc triển khai truy xuất nguồn gốc không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước tiến trong tư duy quản lý. Đây được kỳ vọng sẽ tạo dựng một môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn và bền vững hơn trong thời gian tới.

Nguồn: Tạp chí Chất lượng và Cuộc sống

Danh sách bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. các trường bắt buộc được đánh dấu (*)

Bình luận (*)

Tên (*)

Email (*)

Số điện thoại (*)