ESCO – giải pháp thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Việt Nam

Mô hình ESCO đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm chi phí năng lượng và phát thải khí nhà kính. Tại Việt Nam, việc bổ sung quy định về ESCO trong Luật số 77/2025/QH15 tạo nền tảng quan trọng để hình thành thị trường dịch vụ năng lượng. Các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện cơ chế cụ thể để khai thác hiệu quả tiềm năng của mô hình này.

Mô hình ESCO, công ty dịch vụ năng lượng, Hình ảnh minh họa.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp thiết, mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO) đang được xem là một giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. Việc Quốc hội ban hành Luật số 77/2025/QH15, lần đầu tiên quy định về tổ chức dịch vụ năng lượng, đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để phát triển mô hình này tại Việt Nam.

ESCO (Energy Service Company) là doanh nghiệp cung cấp giải pháp tiết kiệm năng lượng trọn gói, từ khảo sát, thiết kế, đầu tư, lắp đặt đến vận hành hệ thống. Điểm đặc trưng của mô hình này là chi phí đầu tư ban đầu do ESCO thực hiện, sau đó được thu hồi từ phần năng lượng tiết kiệm được trong quá trình vận hành. Nhờ cơ chế này, doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ tiết kiệm năng lượng hiện đại mà không phải chịu áp lực vốn đầu tư ban đầu, đồng thời giảm rủi ro về tài chính và kỹ thuật.

Trên thế giới, ESCO đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore hay Thái Lan, trở thành công cụ quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh. Tại Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam là một trong những đơn vị tiên phong triển khai thí điểm mô hình ESCO, bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc tiết kiệm điện năng, giảm chi phí sản xuất và giảm phát thải khí nhà kính.

Tuy nhiên, để ESCO phát triển mạnh mẽ, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách về hợp đồng hiệu suất năng lượng, tiêu chuẩn đo lường tiết kiệm năng lượng và các công cụ tài chính hỗ trợ doanh nghiệp. Việc cụ thể hóa các quy định của Luật số 77/2025/QH15 sẽ góp phần hình thành thị trường dịch vụ năng lượng chuyên nghiệp, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Tài liệu tham khảo chi tiết lấy tại đây

Lưu Long Quân

Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam